1 năm thực thi hiệp định EVFTA: Việt Nam cần tận dụng ưu thế “người đi trước”

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) sau 1 năm thực thi bên cạnh những thành quả thấy rõ cũng đã gợi cho các cơ quản quản lý và doanh nghiệp nhiều vấn đề cần quan tâm, đặc biệt là những thách thức để tận dụng tối đa những cơ hội mà EVFTA mang lại, đồng thời tạo thêm động lực cho cải cách cũng như tự làm mới mình.

Báo cáo “Đánh giá một năm thực hiện Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA): Tác động đến kinh tế Việt Nam và sự thay đổi chính sách”, của Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) vừa công bố tại Hà Nội, đã cung cấp một cái nhìn đa chiều trong đó nhấn mạnh năm đầu tiên khi EVFTA có hiệu lực cho thấy Việt Nam còn nhiều việc phải làm hơn là quá “ngủ yên” với những “quả ngọt” do bản hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này mang lại.

Báo cáo của VEPR nhìn nhận một thực tế là chi phí thương mại của Việt Nam cao hơn so với các nước trong khu vực ASEAN. Các biện pháp phi thuế quan và thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp và gây cản trở cho các nhà đầu tư nước ngoài cũng như việc nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài.

Đặc biệt, báo cáo của VEPR lưu ý, mặc dù Việt Nam đang là nước dẫn đầu trong thương mại hai chiều với EU, có thể coi như một cửa ngõ (gateway) của EU vào Đông Nam Á và có thể là cả Trung Quốc, nhưng EU cũng đang đàm phán FTA với các quốc gia khác trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Philippine và Indonesia.

1 năm thực thi hiệp định EVFTA:  Việt Nam cần tận dụng ưu thế “người đi trước”

Đây đều là các quốc gia cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam trong việc xuất khẩu hàng hóa sang khu vực EU. Do đó, Việt Nam cần tận dụng tối đa lợi thế và cơ hội của người đi trước để duy trì và phát huy lợi thế sẵn có trong quan hệ thương mại với EU so với các khu vực”- báo cáo của VEPR viết.

Tuy nhiên, “cần ý thức một thực tế rằng, cải cách của Việt Nam nhằm đáp ứng đòi hỏi của EVFTA sẽ ngày càng khó và chậm hơn, trong khi đó lợi thế tương đối của hiệp định này cho Việt Nam đối với các nước trong khu vực sẽ ngày càng giảm đi nhanh hơn”.

Một trong những thách thức lớn nhất của EVFTA đối với kinh tế Việt Nam tới đây là EU trước sau rồi cũng sẽ đúc kết FTA với các nước trong khu vực ASEAN. Bởi vậy, câu chuyện hoá giải những thách thức dù muốn hay không Việt Nam vẫn phải tiến hành bởi nếu làm tốt sẽ là một mũi tên trúng hai đích: vừa tận dụng tối đa cơ hội của EVFTA, vừa tạo thêm động lực góp phần nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Phân tích sâu hơn câu chuyện này, TS. Lê Quốc Phương- nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, câu chuyện kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU tăng sau năm đầu tiên EVFTA có hiệu lực “không quan trọng” bằng chất lượng của kim ngạch đó.

Nói khác đi, câu chuyện ở đây là nếu phân tích giá trị gia tăng mà Việt Nam có được thì chắc chắc đó hãy còn là khiêm tốn. “Việt Nam hiện xếp thứ 31/240 các nền kinh tế về vị thế xuất khẩu thì điều cần quan tâm hơn là Việt Nam phải là cường quốc về chất lượng xuất khẩu”- TS. Phương nói.

Để làm được điều này, theo ông Phương, Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như phát triển công nghiệp hỗ trợ một cách dài hạn. Công nghiệp hỗ trợ không chỉ là chuyện chế tạo linh phụ kiện mà còn cả chuyện chế biến nông sản.

Phân tích một khía cạnh còn ít được quan tâm sau 1 năm thực thi EVFTA, TS. Vũ Thanh Hương, Đại học Kinh tế thuộc Đại học quốc gia Hà Nội cho rằng: phòng vệ thương mại dù muốn hay không cũng sẽ gia tăng những năm tới đây của EVFTA. Theo nữ chuyên gia này, những gì được gọi là “quả ngọt” trong năm đầu tiên của EVFTA phần lớn mới chỉ là quả dưới gốc trong khi quả trên cây còn chưa hái được. Xuất khẩu của Việt Nam tuy có tăng song chủ yếu tập trung ở thương mại hàng hoá.

Việt Nam cần lấp lỗ hổng về sở hữu trí tuệ để phát triển thương mại dịch vụ cũng như phát triển những hình thức thương mại mới”- TS. Hương nhìn nhận.

Ở góc độ người trong cuộc ông, Frauke Schmitz Bauerdick - Giám đốc Cục xúc tiến thương mại và Đầu tư Đức tại Việt Nam nêu quan điểm: EU là một đối tác lớn hơn ở trong Hiệp định EVFTA so với Việt Nam, chính vì thế, những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt là không nhỏ.

Vị chuyên gia này gợi ý, Việt Nam nên “khoanh vùng" lại những thách thức đang đặt ra do EVFTA mang lại, đặc biệt là các hiểu biết của doanh nghiệp về EVFTA. Đồng thời, các cơ quan hoạch định chính sách cần “đẩy mạnh hơn nữa việc công bố và chia sẻ thông tin với cộng đồng, nhất là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ để giúp họ có thể khai thác được tối đa hiệp định này”- ông Frauke Schmitz Bauerdick nói.

Ở góc độ của mình, TS. Nguyễn Thường Lạng- Đại học Kinh tế quốc dân, có một nhận xét đáng chú ý là trong khi EVFTA là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới thì cách thức tiếp cận rồi tận dụng hiệp định này của doanh nghiệp Việt Nam có cái gì đó không ổn, đó vẫn là những phương cách cũ.

Điều mà TS. Lạng băn khoăn là trong 3 trạng thái cơ bản của thương mại: thương mại bổ sung – thương mại cạnh tranh – thương mại điện tử thì dường như có điều “hơi buồn” là doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn quá mê mải với trạng thái đầu tiên.

Việt Nam cứ mãi bằng lòng với trạng thái bổ sung thì không biết bao giờ mới "ngoi" lên được, mới cải thiện được trạng thái của mình”- ông Lạng băn khoăn. Ngay cả những mặt hàng mũi nhọn của Việt Nam- trên thực tế lại có kim ngạch giảm trong năm đầu tiên EVFTA có hiệu lực- cũng cần được xem kỹ là có phải thế mạnh thật không, có bền vững hay không.

Quang Lộc

Tin mới nhất

Thúc đẩy xuất khẩu sang Đức: Doanh nghiệp cần nâng cao nội lực

Thúc đẩy xuất khẩu sang Đức: Doanh nghiệp cần nâng cao nội lực

Xuất khẩu từ Việt Nam sang Đức trong giai đoạn 2011- 2021 đạt mức tăng trưởng khoảng 11,5%/năm. Mặc dù vậy, mức tăng này vẫn còn thấp so với tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam ra thế giới trong cùng giai đoạn (14,9%/năm).
Thúc đẩy thương mại và đầu tư EU – Việt Nam trong giai đoạn bình thường mới

Thúc đẩy thương mại và đầu tư EU – Việt Nam trong giai đoạn bình thường mới

Ngày 25/11/2021, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) và Bộ Ngoại giao Việt Nam đã đồng tổ chức sự kiện "Gặp gỡ châu Âu 2021: Quan hệ Việt Nam - EU và lễ ra mắt Sách Trắng 2021".
Doanh nghiệp Nghệ An cần làm gì để tận dụng lợi thế EVFTA

Doanh nghiệp Nghệ An cần làm gì để tận dụng lợi thế EVFTA

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) không chỉ mang lại lợi ích cho các ông lớn mà còn là “sân chơi” cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa phục hồi và phát triển kinh doanh, đặc biệt trong đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, bên cạnh sự hỗ trợ của từ phía Chính phủ, nội tại doanh nghiệp cũng cần chủ động, thay đổi tư duy kinh doanh, vạch ra chiến lược cụ thể để đáp ứng cuộc chơi lớn này.

Tin cùng chuyên mục

EVFTA: Sức bật cho doanh nghiệp Việt Nam - EU phát triển trong bối cảnh bình thường mới

EVFTA: Sức bật cho doanh nghiệp Việt Nam - EU phát triển trong bối cảnh bình thường mới

Sau hơn 1 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), hiện, Việt Nam đã vươn lên trở thành đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của EU trong khu vực ASEAN.
Cần khai thác hết tiềm năng to lớn của EVFTA

Cần khai thác hết tiềm năng to lớn của EVFTA

EU là một trong những đối tác hàng đầu của Việt Nam về thương mại, đầu tư, đặc biệt là kết quả triển khai Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) sau hơn 1 năm có hiệu lực cho thấy những lợi ích kinh tế to lớn cho cả hai phía, thương mại tăng 18% dù chịu nhiều khó khăn của đại dịch Covid-19.
Khơi thông "cao tốc" kinh tế kết nối Việt Nam - EU

Khơi thông "cao tốc" kinh tế kết nối Việt Nam - EU

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt - Áo vừa diễn ra tại Áo, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ mong muốn Phòng Thương mại và Công nghiệp Áo và doanh nghiệp nước này ủng hộ Việt Nam, có tiếng nói để thúc đẩy Quốc hội và Chính phủ Áo hoàn tất các thủ tục phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA).
EVFTA - Trợ lực cho doanh nghiệp vượt qua dịch bệnh

EVFTA - Trợ lực cho doanh nghiệp vượt qua dịch bệnh

Trước những khó khăn, thách thức chưa từng có của đại dịch, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - tin tưởng, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có thể đóng góp và là 1 trợ lực ý nghĩa cho doanh nghiệp nỗ lực vượt qua dịch bệnh để tiếp tục kinh doanh trong thời gian tới, nếu khai thác hiệu quả các khía cạnh thích hợp.
Thành lập nhóm tư vấn trong nước theo quy định trong Hiệp định EVFTA

Thành lập nhóm tư vấn trong nước theo quy định trong Hiệp định EVFTA

Chức năng và nhiệm vụ của Nhóm tư vấn trong nước là tập hợp, trình bày quan điểm và đưa ra khuyến nghị, tư vấn và góp ý đối với việc thực thi Chương Thương mại và Phát triển bền vững của EVFTA.
Việt Nam – Phần Lan: Thúc đẩy thương mại và đầu tư nhờ EVFTA

Việt Nam – Phần Lan: Thúc đẩy thương mại và đầu tư nhờ EVFTA

Nhờ khung khổ pháp lý thuận lợi của EVFTA, với nỗ lực của Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam – Phần Lan, thương mại và đầu tư song phương giữa hai nước sẽ tiếp tục được phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.
Việt Nam – EU đẩy nhanh thực thi Hiệp định EVFTA, đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới

Việt Nam – EU đẩy nhanh thực thi Hiệp định EVFTA, đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới

Việt Nam và EU nhất trí sẽ phối hợp chặt chẽ để đẩy nhanh quá trình thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), giải quyết các vấn đề có khả năng tác động không thuận lợi đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hai bên để giúp duy trì và phát triển chuỗi cung ứng trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19.
EVFTA tiếp tục được doanh nghiệp tận dụng hiệu quả

EVFTA tiếp tục được doanh nghiệp tận dụng hiệu quả

Số C/O mẫu EUR.1 tiếp tục tăng cao, các mặt hàng xuất khẩu vào EU ngày càng đa dạng về chủng loại đã và đang khẳng định Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) được tận dụng hiệu quả.
Đánh giá tác động của EVFTA đối với từng ngành hàng xuất khẩu trọng điểm

Đánh giá tác động của EVFTA đối với từng ngành hàng xuất khẩu trọng điểm

Cục Xuất nhập khẩu đã phối hợp với Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại xây dựng và ban hành Chuyên san EVFTA với Thương mại Việt Nam, số thứ nhất, Quý I năm 2021 về Ngành hàng Dệt may – Da giày.
Nhiều cơ hội đến từ EVFTA

Nhiều cơ hội đến từ EVFTA

Giới chuyên gia nhận định, trong số các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) Việt Nam tham gia, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) là FTA thế hệ mới mang lại nhiều tác động tích cực đến tăng trưởng xuất nhập khẩu của Việt Nam sang thị trường này.
EVFTA: Xe ô tô nhập khẩu vào Việt Nam giảm giá nhưng vẫn khó cạnh tranh

EVFTA: Xe ô tô nhập khẩu vào Việt Nam giảm giá nhưng vẫn khó cạnh tranh

Gần một năm Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EU (EVFTA) đi vào hiệu lực, giá thành các sản phẩm hưởng lợi từ ưu đãi thuế quan đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, hiện giá xe ô tô nhập khẩu từ châu Âu vẫn còn chịu mức giá khá cao so với các dòng ô tô nhập khẩu từ nước khác.
EVFTA tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các doanh nghiệp EU vào Việt Nam

EVFTA tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các doanh nghiệp EU vào Việt Nam

Việt Nam được coi là một đối thủ “đáng gờm” trong thu hút đầu tư ở Đông Nam Á. Đặc biệt, các hiệp định thương mại tự do, điển hình là Hiệp định Thương mại Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), đã tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài.
Việt Nam - Romania: Khuyến khích doanh nghiệp tận dụng cơ hội do EVFTA mang lại

Việt Nam - Romania: Khuyến khích doanh nghiệp tận dụng cơ hội do EVFTA mang lại

Trong buổi họp nhóm Công tác chung về Kinh tế - Thương mại giữa Việt Nam và Romania cuối tháng 4 vừa qua, hai bên đã nhất trí đẩy mạnh công tác thực thi các Hiệp định EVFTA và EVIPA và khuyến khích các doanh nghiệp tận dụng tối đa cơ hội do Hiệp định đem lại.
Phát triển thương mại song phương Việt Nam - Italia: Nhiều cơ hội đến từ EVFTA

Phát triển thương mại song phương Việt Nam - Italia: Nhiều cơ hội đến từ EVFTA

Trải qua một năm thương mại quốc tế bị đứt gãy vì đại dịch Covid-19, các quốc gia trên toàn thế giới đang nỗ lực hồi phục giao thương với các quốc gia khác. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực từ tháng 8/2020 đúng lúc là một đòn bẩy thương mại giữa Việt Nam và các quốc gia thuộc liên minh này. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với Đại sứ Italia tại Việt Nam Antonio Alessendro về triển vọng thương mại song phương giữa Việt Nam và Italia.
Xuất khẩu nông, thủy sản sang Italy tăng trưởng khả quan nhờ EVFTA

Xuất khẩu nông, thủy sản sang Italy tăng trưởng khả quan nhờ EVFTA

Từ tháng 8 - 11/2020, xuất khẩu nông, thủy sản sang Italy ghi nhận mức tăng 13,6% so với cùng kỳ năm trước, đạt 128,9 triệu USD. Trong đó, xuất khẩu thủy sản, cà phê và rau quả đều ghi nhận các mức tăng trưởng khá. Đây là 3 mặt hàng được xóa bỏ thuế về 0% đối với hầu hết các chủng loại khi xuất khẩu vào thị trường EU ngay sau khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 1/8/2020.
C/O mẫu EUR.1 chiếm 14% tổng kim ngạch xuất khẩu sang EU

C/O mẫu EUR.1 chiếm 14% tổng kim ngạch xuất khẩu sang EU

Từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực vào ngày 1/8/2020, mặc dù diễn biến dịch bệnh tại EU và các nước trên thế giới rất phức tạp, nhưng xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU vẫn liên tục ghi nhận mức tăng cao. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường EU các tháng 8, 9, 10/2020 lần lượt đạt 3,25 tỷ USD, 3,07 tỷ USD và 3,3 tỷ USD, tăng 4,2%, 8,7% và 6,3% so với cùng kỳ năm 2019.
Cổng thông tin điện tử về Hiệp định thương mại tự do Việt Nam chính thức hoạt động

Cổng thông tin điện tử về Hiệp định thương mại tự do Việt Nam chính thức hoạt động

Ngày 23/12, Bộ Công Thương và Ngân hàng Thế giới đã tổ chức lễ khai trương Cổng thông tin điện tử về Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam (FTA Portal).
EVFTA tiếp tục có nhiều “trái ngọt” sau 4 tháng hiệu lực

EVFTA tiếp tục có nhiều “trái ngọt” sau 4 tháng hiệu lực

Sau 4 tháng Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) có hiệu lực, đã có những “trái ngọt” ban đầu từ hiệp định mang lại. Điều này cho thấy, EVFTA đã và đang mở ra cơ hội quan trọng cho sự phát triển bền vững trong quan hệ thương mại song phương.
Đà Nẵng: Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội từ CPTPP, EVFTA

Đà Nẵng: Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội từ CPTPP, EVFTA

Ngày 19/11, Vụ Chính sách thương mại đa biên - Bộ Công Thương phối hợp với Sở Công Thương TP. Đà Nẵng tổ chức Hội nghị tập huấn chuyên sâu về các cam kết trong Hiệp định CPTPP và Hiệp định EVFTA với sự tham gia của đại diện hơn 100 doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố.
Tận dụng ưu đãi thuế quan thông qua xuất xứ hàng hóa trong EVFTA: Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần lưu ý gì?

Tận dụng ưu đãi thuế quan thông qua xuất xứ hàng hóa trong EVFTA: Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần lưu ý gì?

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA) thực thi đã mở ra nhiều cơ hội cho nông sản Việt liên kết sâu rộng vào thị trường lớn. Tuy nhiên, có rất nhiều lưu ý mà các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần quan tâm để tận dụng ưu đãi thuế quan thông qua quy tắc xuất xứ hàng hóa.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động