Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Thứ sáu 25/06/2021 08:37

Các nước nhìn nhận thế nào về thuốc lá làm nóng?

16:03 | 31/03/2021
Trong một thông cáo đăng tải vào tháng 07/2020, cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) thông báo cho phép sản phẩm thuốc lá làm nóng (chỉ những sản phẩm đệ trình lên FDA) được phép thương mại và công bố thông tin Sản phẩm thuốc lá giảm thiểu phơi nhiễm với các chất gây hại lên cơ thể so với thuốc lá điếu.
Chống buôn lậu thuốc lá thế hệ mới: Kinh nghiệm nào từ các nước tiên tiến? FDA cấp phép cho PMI kinh doanh sản phẩm IQOS dưới thông tin “giảm thiểu sự phơi nhiễm”

Đối với giới khoa học, quyết định này của FDA đã góp phần củng cố thêm sở cứ khoa học cho thấy không phải mọi loại sản phẩm cung cấp nicotin đều giống nhau.

Cơ sở khoa học cho sự công nhận từ FDA

Luật phòng chống Hút thuốc lá trong Gia đình và Kiểm soát Thuốc lá (TCA) của Hoa Kỳ cho phép FDA là cơ quan có thẩm quyền kiểm soát các sản phẩm thuốc lá. Với quyền hạn này, FDA sẽ xem xét các hồ sơ liên quan đến hai quy trình xin cấp phép kinh doanh sản phẩm thuốc lá (PTMA) và cho phép công bố thông tin Sản phẩm Thuốc lá Điều chỉnh Nguy cơ – Giảm thiểu Rủi ro (MRTP).

Để được sự chấp thuận của FDA, các sản phẩm đệ trình phải cung cấp được các nghiên cứu khoa học theo hướng dẫn của FDA trong đó bao gồm nghiên cứu lâm sàng và trong phòng thí nghiệm. Ngoài ra, còn phải có các sở cứ chứng tỏ hiệu quả của việc chuyển đổi sử dụng hoàn toàn từ thuốc lá điếu đốt cháy sang sản phẩm thuốc lá điều chỉnh nguy cơ. Sản phẩm được FDA chấp thuận phải chứng minh có khả năng ngăn chặn, giảm tỷ lệ sử dụng không mong muốn đối với những người không sử dụng thuốc lá, bao gồm giới trẻ và những người đã cai thuốc. Ngoài ra, để được xét duyệt, tiêu chuẩn sản phẩm thuốc lá cần có là phải “thích hợp với mục đích bảo vệ sức khỏe cộng đồng”.

Cho đến nay, có rất ít các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được FDA thông qua. Chỉ có 8 sản phẩm thuốc lá ngậm snus của Thụy Điển được cho phép thương mại (quy trình PMTA năm 2015). Đến 4 năm sau (2019), FDA mới tiếp tục thông qua quy trình PMTA cho hệ thống làm nóng thuốc lá bằng thiết bị điện (EHTP), hay còn gọi là thuốc lá làm nóng (thuốc lá nung nóng) của Philip Morris International (PMI). Hàng triệu trang giấy được đệ trình gồm những nghiên cứu sâu rộng về hóa học, lâm sàng và hành vi, giúp FDA quyết định rằng sản phẩm thích hợp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Những luận điểm chính để đi đến quyết định này bao gồm “sản phẩm tạo ra số lượng ít hơn hay hàm lượng thấp hơn một số chất độc hại so với thuốc lá điếu đốt cháy”.

Đến tháng 10/2019, FDA mới tiếp tục cho phép 8 dòng sản phẩm thuốc lá ngậm snus được phép công bố thông tin Giảm thiểu rủi ro sau khi đã được phép kinh doanh tại Hoa Kỳ 4 năm trước đó. Trong khi đó, tháng 7/2020 (chỉ trong vòng 8 tháng kể từ ngày được phép thương mại hóa), sản phẩm thuốc lá làm nóng của PMI lại tiếp tục được phép công bố thông tin là sản phẩm “Giảm thiểu phơi nhiễm” với các chất có hại hoặc có tiềm năng gây hại lên cơ thể người dùng so với thuốc lá điếu đốt cháy.

Lý giải về việc cho phép các sản phẩm thuốc lá thông qua các quy trình này, Cựu Ủy viên FDA Scott Gottlieb đã tóm tắt về hướng tiếp cận của chính phủ đối với những cải tiến trong ngành thuốc lá và sản phẩm chứa nicotin cho rằng, cần thay đổi cách nhìn nhận về chính chất nicotin, các tác hại tiềm năng của cơ chế phân bố (trong cơ thể). Điều cần thiết để làm là cần nhận ra tiềm năng cải tiến công nghệ, giúp mang đến những sản phẩm ít tác hại hơn, có thể góp phần vào giải pháp của quốc gia trong chiến lược giảm tác hại của thuốc lá và từ đó giảm gánh nặng của các bệnh lý liên quan.

Các nước nhìn nhận thế nào về thuốc lá làm nóng?
FDA công bố sản phẩm IQOS của công ty Philip Morris International (PMI) được kinh doanh tại Mỹ như là sản phẩm thuốc lá điều chỉnh nguy cơ

Cơ sở khoa học để các nước khác tham khảo

Việc cho phép thương mại và công nhận các sản phẩm thuốc lá không khói dựa trên sở cứ khoa học được tiếp cận đến người hút thuốc lá trưởng thành và thông tin xác thực được cung cấp cho cộng đồng của các tổ chức y tế uy tín chính là một trong những bước tiến giúp cho chính phủ các nước có những cơ sở khoa học tin cậy tham chiếu để từ đó đưa ra quyết định phù hợp với từng quốc gia. Theo đó, FDA Hoa Kỳ không phải là cơ quan y tế duy nhất công nhận những sản phẩm này, mà còn có những nước khác như Đức, Hà Lan, Nga, Nhật Bản… cũng cung cấp những sở cứ khoa học tương tự.

Cụ thể, Viện Đánh giá Rủi ro Liên bang Đức (BfR) đã phân tích khí hơi (aerosol) của sản phẩm thuốc lá làm nóng trong một nghiên cứu được xuất bản, xác nhận “sự giảm thiểu hàm lượng các chất độc hại (của sản phẩm) khoảng 80 – 99% là rất đáng kể, dẫn đến tiềm năng để nhận định về sự giảm thiểu nguy cơ” và kêu gọi “những nghiên cứu sâu hơn”. Hà Lan cũng đưa ra nghiên cứu khác áp dụng một hướng tiếp cận và phương pháp đánh giá nguy cơ mới về sản phẩm thuốc lá làm nóng, kết luận rằng sản phẩm này mang đến sự phơi nhiễm thấp hơn, “được ước lượng thấp hơn vào khoảng 10-25 lần khi sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng thay vì thuốc lá điếu đốt cháy,” đưa đến một kết luận sơ khởi rằng “mức thay đổi đó cho thấy sự giảm tuổi thọ kỳ vọng thấp hơn.

Chính phủ Nga cũng đã ủy quyền cho 2 viện khoa học để tiến hành nghiên cứu về sản phẩm thuốc lá làm nóng của PMI. Các nghiên cứu ấy xác nhận rằng khí hơi của sản phẩm giảm trung bình “90% hoặc hơn” hàm lượng các chất hóa học gây hại so với khói của thuốc lá điếu và ảnh hưởng lên các tiến trình sinh học “một cách khách quan, thấp hơn đáng kể so với hút thuốc lá điếu đốt cháy”.

Ngọc Quân