Chế biến phụ phẩm thủy sản: Xóa khoảng trống tỷ USD

Nếu khai thác tốt nguồn nguyên liệu phụ phẩm thủy sản, mỗi năm ngành thủy sản Việt Nam sẽ có thêm từ 4 - 5 tỷ USD. Ông Lê Thanh Hòa - Phó Cục trưởng Cục Chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) - đã có cuộc trao đổi với phóng viên báo Công Thương xung quanh vấn đề này.

Ông đánh giá như thế nào về thực trạng chế biến các nguyên liệu phụ phẩm thủy sản, đặc biệt từ tôm và cá tra của Việt Nam thời gian qua?

Những năm vừa qua, công nghiệp chế biến cá tra và tôm xuất khẩu của Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu, giải quyết được vấn đề về môi trường. Rất nhiều doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ cao cho việc chế biến các phụ phẩm cá tra và tôm.

Đối với các phụ phẩm cá tra, ngoài việc tách lọc lại những phần như bao tử, bóng cá thì những phần phụ phẩm khác như đầu, ruột, xương, đuôi cá được sử dụng làm bột cá - nguyên liệu cho thức ăn chăn nuôi. Cao cấp hơn, một số doanh nghiệp còn đầu tư công nghệ nhằm tách chiết xuất collagen và gelatin từ da cá. Việc đầu tư các công nghệ này giúp khép kín hoàn toàn được chuỗi sản xuất và chế biến cá tra. Việc tận dụng phụ phẩm có thể gia tăng 15 - 25% giá trị cho toàn bộ chuỗi nuôi và chế biến cá tra.

5720-xuat-khau-ca-tra
Chế biến phụ phẩm từ cá cũng đem lại hiệu quả kinh tế vô cùng lớn. Việc tận dụng phụ phẩm có thể gia tăng 15 - 25% giá trị cho toàn bộ chuỗi nuôi và chế biến cá tra

Trước những năm 2008 - 2009, khi chưa phát triển công nghiệp chế biến tinh bột cá, rất nhiều phụ phẩm không tận dụng hết và thải ra môi trường, gây ô nhiễm rất lớn. Hiện nay, tôi biết có khoảng 30 - 40 doanh nghiệp Việt Nam có đầu tư vào chế biến bột cá từ phụ phẩm đầu cá và xương cá. Thêm vào đó, cũng có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào việc tách chiết xuất collagen từ da cá. Đây là bước tiến trong thời gian vừa qua để giải quyết những vấn đề về môi trường.

Riêng với ngành hàng tôm, chúng ta xuất khẩu dưới nhiều dạng gồm: Nguyên con; bóc vỏ; bỏ đầu. Do đó, phụ phẩm từ tôm thải ra môi trường cũng rất lớn. Việc đầu tư công nghệ để thủy phân, lấy đạm cũng như chiết tách chitin (chất có trong vỏ giáp xác, khi ly trích để sử dụng thường được biến đổi thành chitosan) và cao cấp hơn nữa là dùng công nghệ enzyme để sản xuất chitin - chitosan từ vỏ tôm, sản phẩm này có thể dùng làm dược phẩm hay các loại thuốc trừ nấm trên thực vật mang lại giá trị gia tăng rất lớn cho ngành hàng này.

Giá trị mang lại từ việc chế biến các phụ phẩm từ thủy sản như thế nào, thưa ông?

Theo số liệu thống kê, tổng sản lượng thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 7 triệu tấn/năm. Trong đó phụ phẩm chiếm khoảng 15 - 20% (khoảng hơn 1 triệu tấn). Đây là nguồn nguyên liệu quý để sử dụng và chế biến sản phẩm có giá trị gia tăng, đem lại hiệu quả kinh tế lớn.

Đối với cá tra, việc tận dụng, chế biến tất cả các phụ phẩm, đặc biệt liên quan đến collagen từ da cá mang lại giá trị rất lớn. Mỗi năm, chúng ta sản xuất từ 1,5 - 1,7 triệu tấn cá tra và trong chế biến này khoảng 65 - 70% là phụ phẩm bao gồm đầu, xương, nội tạng, da cá.

Ông Lê Thanh Hòa- Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)
Ông Lê Thanh Hòa- Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

Riêng với collagen, trên thế giới, mỗi năm nhu cầu từ 900 - 950 nghìn tấn collagen/năm, tương ứng với 7,5 - 8 tỷ USD. Nếu như chúng ta làm tốt khâu này thì sẽ đem lại giá trị gia tăng cho con cá tra.

Liên quan đến bột cá phục vụ cho việc sản xuất thức ăn chăn nuôi, Trung Quốc là quốc gia có nhu cầu nhập khẩu bột cá rất lớn, ngoài bột cá từ cá biển thì còn có bột cá từ cá tra, cá basa. Theo dự đoán của chúng tôi, thị trường Trung Quốc mỗi một năm có thể có nhu cầu đến 300 nghìn tấn. Nếu chúng ta chế biến tốt, tận dụng tốt phụ phẩm từ cá tra thì sẽ giúp gia tăng giá trị cho con cá tra của Việt Nam.

Trong ngành chế biến thủy sản, phụ phẩm từ ngành này có số lượng rất lớn, tuy nhiên sự đầu tư vào các nhà máy chế biến phụ phẩm, đặc biệt là các doanh nghiệp trong nước còn rất ít, theo ông, khó khăn vướng mắc ở đây là gì?

Về chế biến bột cá thì đơn giản, nhưng đối với collagen hay sản sản xuất chitosan từ chitin của tôm thì nó đòi hỏi công nghệ, quy trình mang tính chất cao hơn.

Trước kia, rất nhiều các doanh nghiệp FDI của Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam để thu mua vỏ tôm, vỏ cua, vỏ ghẹ để họ làm thuốc trừ nấm. Cao cấp hơn là sử dụng công nghệ enzyme để sản xuất chitin - chitosan từ vỏ tôm. Hiện, các doanh nghiệp Việt Nam đang triển khai rất mạnh. Tôi hi vọng trong thời gian tới sẽ có nhiều doanh nghiệp Việt Nam đầu tư để tận dụng phụ phẩm tốt này, gia tăng giá trị cho con cá tra, tôm Việt Nam.

Về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư phụ phẩm, tiến tới kinh tế tuần hoàn trong ngành thủy sản, đặc biệt trong chế biến xuất khẩu thủy sản, hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp.

Về các kiến nghị, đề xuất chính sách hỗ trợ trong lĩnh vực này, theo tôi, cần phải có sự đề xuất từ chính các doanh nghiệp qua đầu mối là Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương, hay bản thân doanh nghiệp có thể kết nối trực tiếp với Bộ Khoa học và Công nghệ để triển khai các hoạt động này.

Cùng với sự hỗ trợ này, cần phải có sự đầu tư từ chính phía các doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp có đủ tiềm lực thì có thể nhập khẩu công nghệ, hay phát triển các công nghệ riêng của mình. Có như vậy mới có thể khai thác hết được giá trị của phụ phẩm thủy sản, gia tăng giá trị cho toàn ngành.

Xin cám ơn ông!

Hiện ngành chế biến phụ phẩm thủy sản Việt Nam mới đạt khoảng 275 triệu USD nhưng nếu khai thác hết nguồn nguyên liệu hiện có thì có thể đạt 4 - 5 tỷ USD.
Nguyễn Hạnh thực hiện
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hỗ trợ doanh nghiệp điện tử tham gia chuỗi cung ứng

Hỗ trợ doanh nghiệp điện tử tham gia chuỗi cung ứng

Dự án cộng đồng sáng kiến doanh nghiệp đang được khởi động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp điện tử tái sản xuất và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
6 tháng đầu năm, sản xuất trang phục lập đỉnh mới

6 tháng đầu năm, sản xuất trang phục lập đỉnh mới

6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất trang phục tăng tới 23,3%, đứng đầu về tăng trưởng trong nhóm ngành công nghiệp trọng điểm cấp II.
Thanh Hóa: Điều chỉnh, bổ sung hàng loạt cụm công nghiệp

Thanh Hóa: Điều chỉnh, bổ sung hàng loạt cụm công nghiệp

Tỉnh Thanh Hóa vừa có quyết định điều chỉnh, bổ sung hàng loạt Cụm công nghiệp trên địa bàn các huyện Thiệu Hóa, Hậu Lộc, Thạch Thành và Thọ Xuân.
Giày dép đứng đầu về tận dụng ưu đãi thuế quan theo FTA

Giày dép đứng đầu về tận dụng ưu đãi thuế quan theo FTA

Trong nhóm hàng công nghiệp, mặt hàng giày dép có tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi theo FTA trong năm 2021 khá cao.
Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Chính phủ phê duyệt đã xác định mục tiêu đến năm 2030. Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đinh Trọng Thắng – Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

Tin cùng chuyên mục

Tháo điểm nghẽn để xanh hóa toàn diện chuỗi cung ứng thời trang Việt

Tháo điểm nghẽn để xanh hóa toàn diện chuỗi cung ứng thời trang Việt

Ngành may thời trang Việt Nam đang trong quá trình “xanh hóa” chuỗi sản xuất, cung ứng nguyên liệu để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và khai thác tối ưu các thế mạnh của những Hiệp định thương mại đã ký kết. Dù vậy, quá trình xanh hóa chuỗi cung ứng thời trang xanh vẫn còn một số điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.
Năm 2022, ngành bao bì đón tiềm năng tăng trưởng

Năm 2022, ngành bao bì đón tiềm năng tăng trưởng

Dư địa tăng trưởng của ngành bao bì tại Việt Nam trong thời gian tới vẫn còn lớn. Nhiều doanh nghiệp bao bì đã nắm bắt cơ hội tăng trưởng bằng việc mở thêm nhà máy và nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong đó, xu hướng ngành này năm 2022 sẽ chuyển về bao bì giấy, nhất là ngành thực phẩm.
Dệt may Việt Nam hiện thực hoá giấc mơ tự chủ

Dệt may Việt Nam hiện thực hoá giấc mơ tự chủ

Dịch Covid-19 là phép thử mạnh, đồng thời là động lực cho cộng đồng doanh nghiệp dệt may trong nước bắt tay xây dựng chuỗi cung ứng nhằm tự chủ trong sản xuất, vững vàng trước mọi tác động của thị trường.
Dệt may Việt Nam: Đối diện thách thức

Dệt may Việt Nam: Đối diện thách thức

"Chạy nước rút" thành công trong 3 tháng cuối năm 2021, ngành dệt may về đích với 39 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tăng 11,2% so với năm trước. Dù ghi nhận thành công nhưng các chuyên gia dự báo, vẫn còn nhiều thách thức đang chờ đợi ngành cả trong ngắn và dài hạn.
Ngành da giày: Thoát hiểm nhờ FTA

Ngành da giày: Thoát hiểm nhờ FTA

Đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 tại Việt Nam đã ảnh hưởng lớn đến tình hình xuất khẩu của doanh nghiệp da giày. Tuy nhiên, nhờ tận dụng tốt ưu đãi từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), từ đầu năm đến nay, xuất khẩu (XK) mặt hàng này vẫn ghi nhận tăng trưởng. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Phan Thị Thanh Xuân -Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Da giày- túi xách Việt Nam xung quanh vấn đề này.
Tháo “nút thắt” lao động cho doanh nghiệp dệt may, da giày khôi phục sản xuất

Tháo “nút thắt” lao động cho doanh nghiệp dệt may, da giày khôi phục sản xuất

Những thách thức xung quanh vấn đề đưa người lao động trở lại làm việc đang khiến các doanh nghiệp dệt may, da giày chật vật hơn trong quá trình mở cửa lại sản xuất.
Ngành dệt may: Về đích theo kịch bản nào?

Ngành dệt may: Về đích theo kịch bản nào?

Diễn biến phức tạp của dịch bệnh cộng hưởng với những thách thức khó giải quyết trong quý IV năm nay, ngành dệt may chưa thể dự đoán chính xác đích xuất khẩu trong năm 2021 sẽ theo kịch bản nào.
Dệt may nguy cơ mất đơn hàng

Dệt may nguy cơ mất đơn hàng

Chưa thể mở cửa sản xuất, khách hàng không thể chờ đợi và rục rịch chuyển đơn hàng sang các quốc gia khác, một số doanh nghiệp dệt may đang đứng trước nguy cơ không có đơn hàng cho cuối năm 2021 và năm 2022
Doanh thu của nhiều “ông lớn” dệt may giảm mạnh vì giãn cách kéo dài

Doanh thu của nhiều “ông lớn” dệt may giảm mạnh vì giãn cách kéo dài

Doanh thu của các doanh nghiệp dệt may hàng đầu đã sụt giảm đáng kể sau nhiều tháng liên tiếp phải áp dụng giãn cách xã hội. Để khắc phục khó khăn, các doanh nghiệp dệt may ở miền Nam đã tìm đến đơn vị ở miền Trung và miền Bắc - những nơi ít bị ảnh hưởng dịch bệnh để đặt hàng gia công; đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy để giảm áp lực tập trung tại TP. Hồ Chí Minh.
Tính chuyện đường dài cho ngành công nghiệp dệt may, da giày

Tính chuyện đường dài cho ngành công nghiệp dệt may, da giày

Dù đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch Covid-19 nhưng dệt may và da giày vẫn là những ngành công nghiệp quan trọng, đóng góp lớn giá trị xuất khẩu và tạo việc làm cho người lao động, Bộ Công Thương đã có định hướng phát triển, giúp hai ngành phục hồi ngay sau khi đại dịch được kiểm soát.
Ngành nhựa: Chưa tự chủ được nguyên liệu đầu vào

Ngành nhựa: Chưa tự chủ được nguyên liệu đầu vào

Theo Bộ Công Thương, dù ngành nhựa giai đoạn 2010 – 2020 là một trong những ngành công nghiệp có tăng trưởng cao nhất Việt Nam, tuy nhiên vẫn chỉ được biết đến như là một ngành kinh tế kỹ thuật về gia công chất dẻo. Đặc biệt, ngành nhựa vẫn chưa tự chủ được nguồn nguyên liệu đầu vào.
Ngành dệt may “vướng” đủ đường

Ngành dệt may “vướng” đủ đường

Doanh nghiệp dệt may trong nước đang lao đao bởi những khó khăn dồn dập, hệ lụy không chỉ là mất thêm chi phí mà còn bị hủy hợp đồng, đứt gãy chuỗi sản xuất. Đó là chia sẻ của bà Hoàng Ngọc Ánh - Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam - khi trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.
Doanh nghiệp ngành may thu không đủ bù chi

Doanh nghiệp ngành may thu không đủ bù chi

Doanh nghiệp ngành may đang gánh trên lưng quá nhiều chi phí, thậm chí chấp nhận lỗ để sản xuất nhằm duy trì đơn hàng và việc làm cho người lao động, tuy nhiên nếu nguy cơ đứt chuỗi cung ứng do ách tắc trong khâu vận tải xảy ra mấy ngày gần đây không được giải toả, các doanh nghiệp khó có thể thể tiếp tục gắng gượng.
Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đồ uống trong dịch bệnh

Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đồ uống trong dịch bệnh

Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt có hiệu lực từ ngày 1/1/2020 và dịch bệnh Covid-19 đã và đang tác động mạnh đến hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh đồ uống. Một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết tình trạng này là doanh nghiệp cần ứng dụng mạnh hơn thương mại điện tử cho hoạt động của mình.
Dệt may chủ động ứng phó với làn sóng Covid-19 mới

Dệt may chủ động ứng phó với làn sóng Covid-19 mới

Ngay khi đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát, các doanh nghiệp dệt may đã luôn đặt báo động đỏ trong công tác phòng chống, nhằm tránh tối đa khả năng dịch bệnh lây lan tại doanh nghiệp.
Chuyển đổi số- Giải pháp phát triển chuỗi giá trị cho dệt may hậu Covid

Chuyển đổi số- Giải pháp phát triển chuỗi giá trị cho dệt may hậu Covid

Dịch Covid-19 khiến nhu cầu tiêu dùng và thị phần ngành thời trang thay đổi đáng kể, chuyển đổi số là giải pháp giúp doanh nghiệp dệt may Việt Nam phát triển chuỗi giá trị, giành ưu thế trong cuộc cạnh tranh.
Thừa Thiên Huế: Chỉ số công nghiệp 4 tháng đầu năm tiếp tục tăng

Thừa Thiên Huế: Chỉ số công nghiệp 4 tháng đầu năm tiếp tục tăng

Mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch Covid-19, tuy vậy 4 tháng đầu năm 2021 hoạt động sản xuất công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế ổn định và duy trì tốc độ tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 5,79% so với cùng kỳ; các ngành công nghiệp khai khoáng; chế biến, chế tạo quản lý và xử lý rác thải, nước thải... tiếp tục tăng.
Doanh nghiệp dệt may “khát” lao động

Doanh nghiệp dệt may “khát” lao động

Đơn hàng dồi dào nhưng thiếu lao động sản xuất, buộc doanh nghiệp dệt may trong nước tuyển dụng cả lao động tay nghề thấp, thậm chí là lao động không có tay nghề để vừa sản xuất vừa đào tạo.
Tầm nhìn mới phát triển bền vững ngành dệt may Việt Nam trước đại dịch

Tầm nhìn mới phát triển bền vững ngành dệt may Việt Nam trước đại dịch

Đại dịch COVID-19 còn cho thấy, chìa khóa để giảm thiểu tác động tiêu cực đó là quan hệ hợp tác lâu dài cùng thắng, cùng chia sẻ rủi ro đã giúp nhãn hàng và nhà cung ứng vượt qua được đại dịch.
Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam đón nhận Cờ thi đua xuất sắc của Bộ Công Thương

Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam đón nhận Cờ thi đua xuất sắc của Bộ Công Thương

Đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành công nghiệp bia rượu nước giải khát, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, đóng góp ngày càng lớn cho ngân sách nhà nước và an sinh xã hội, Hiệp hội Bia Rượu Nước giải khát Việt Nam đã vinh dự được tặng thưởng Cờ thi đua xuất sắc năm 2020 của Bộ Công Thương.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động