Doanh nghiệp muốn tồn tại phải quan tâm đến bảo vệ môi trường

Đây là chia sẻ của PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường với Báo Công Thương, xoay quanh vấn đề phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường - xu thế tất yếu trong tăng trưởng kinh tế nhằm đạt được thịnh vượng toàn diện cho các quốc gia.

Dưới góc độ nghiên cứu, ông nhìn nhận hoạt động của doanh nghiệp (DN) tác động như thế nào tới môi trường?

Khi nói về DN tác động tới môi trường thì cần hiểu trên hai khía cạnh là tác động tiêu cực và tác động tích cực. Đối với những tác động tiêu cực, có thể kể đến việc xả thải gây ô nhiễm môi, khai thác tài nguyên không tuân thủ theo đúng quy định, không có báo cáo đánh giá môi trường... Về nguyên nhân, do bản thân các DN chưa nhận thức được một cách đúng đắn và đầy đủ về mối quan hệ giữa hoạt động kinh doanh sản xuất của mình với vấn đề môi trường. Hơn thế, giải quyết môi trường là bài toán kinh tế lớn, đòi hỏi DN phải có vốn đầu tư, thế nhưng tiềm lực hạn chế khiến không ít DN "lực bất tòng tâm".

Tuy nhiên, qua nghiên cứu, đánh giá chúng tôi nhận thấy, số những DN đầu tư nước ngoài gây ô nhiễm môi trường họ không phải trong nhóm các nước phát triển. Vì thực tế, DN từ các nước phát triển như Nhật Bản hay EU, khi đầu tư họ đã tính toán rất kỹ cả chi phí đầu tư môi trường trong đó.

Với DN trong nước, trước đây, nói đến môi trường dường như là nói đến một vấn đề gì đó không liên quan đến họ, nhất là những DN nhỏ và vừa, hay DN ở các làng nghề. Nhưng thời gian gần đây, nhiều DN trong nước đã quan tâm hơn đến môi trường, họ sẵn sàng đầu tư vào môi trường để cho sản xuất sạch hơn, chất lượng lao động tăng lên. Ví dụ điển hình ở phía Bắc, có thể kể đến Khu công nghiệp xanh Nam Cầu Kiền (Hải Phòng), họ lấy bảo vệ môi trường làm cốt lõi cho sự phát triển. Hay trên cả nước cũng có không ít DN thực hiện tốt Nghị định 82/2018, tham gia vào khu công nghiệp sinh thái và đã mang lại hiệu quả kinh tế lớn.

Doanh nghiệp muốn tồn tại phải quan tâm đến bảo vệ môi trường
PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh - nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường

Mặc dù pháp luật đã có quy định, song trên thực tế còn không ít DN vẫn vi phạm về môi trường, theo ông, vì sao tồn tại nghịch lý này?

Phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là mối quan hệ ràng buộc với nhau, không xem nhẹ vấn đề nào, nhưng trong bối cảnh như đất nước ta đang hoàn thiện dần thể chế kinh tế thị trường, sự cạnh tranh, cũng như các quy định, quá trình thực thi còn một số vấn đề... thì việc DN gây ô nhiễm môi trường cũng khó tránh khỏi. Tình trạng này ở nước nào cũng vậy không riêng gì Việt Nam.

Hơn thế, trong điều kiện nước ta đang phát triển, trình độ công nghệ còn thấp, trong khi bảo vệ môi trường đòi hỏi trình độ công nghệ cao thì việc chúng ta có những DN gây ra ô nhiễm môi trường là điều khó tránh khỏi. Chính vì vậy, trong quản lý, chúng ta đang sửa đổi, hoàn thiện dần các quy định để phù hợp với tính thực tiễn, nhưng cũng phải nhìn vào tăng trưởng của nền kinh tế chứ không thể nhìn một phía được.

Để đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, ngoài khuôn khổ pháp lý là cần thiết thì ý thức tự giác của DN đóng vai trò rất quan trọng. Quan điểm của ông về vấn đề này?

So với trước đây, ý thức bảo vệ môi trường của các DN đã nâng cao hơn, nhất là sau sự cố formosa thì nhận thức của người dân, các cấp lãnh đạo đã thay đổi, đó cũng là bước ngoặt. Nói như thế không có nghĩa là thay đổi hoàn toàn. Thực tế vẫn còn DN gây ô nhiễm, nhất là DN vừa và nhỏ, DN trong các làng nghề mà chúng ta chưa quản lý được. DN lớn thì đã có quy chế quy định, hơn nữa, công tác thanh tra, kiểm tra đã chặt chẽ hơn.

Doanh nghiệp muốn tồn tại phải quan tâm đến bảo vệ môi trường
Nhiều sản phẩm được tái chế từ nhựa

Như tôi đã nói, bản chất của DN là lợi nhuận. Nếu họ thấy việc đầu tư cho môi trường đem lại lợi nhuận, lợi ích lớn hơn so với chi phí khắc phục thì họ sẽ tự có ý thức khôi phục hơn, để tránh được pháp luật và pháp lý. Quan điểm của tôi là làm thế nào để DN cùng đồng hành với Chính phủ là tốt nhất. Nhà nước tạo ra những cơ chế để họ có trách nhiệm, đó là cách làm hài hòa giữa hoạt động sản xuất kinh doanh với bảo vệ môi trường.

Đánh giá của ông về mức độ sẵn sàng của DN trong chuyển đổi sang công nghệ xanh? Theo ông, cần có giải pháp gì để khuyến khích DN thực hiện hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường?

Bảo vệ môi trường là vấn đề của nhiều bên liên quan: Về quản lý nhà nước là của nhiều bộ, ngành; còn về xã hội là của người dân, DN, các tổ chức chính trị xã hội thì mới tạo ra được một động lực chung. Bài học kinh nghiệm những nước đi trước chúng ta đều thấy chuyện đó, gần ta nhất là Hàn Quốc hay Nhật Bản là ví dụ điển hình.

Tôi cho rằng, thực chất để có chiến lược về kinh doanh lâu dài thì DN nên quan tâm sớm (trong khả năng của mình) và thay đổi dần, vì không sớm muộn gì DN trên thương trường cũng khó bán trên thương trường. Ví dụ, cùng là 1 hãng sơn nhưng nếu hãng này được dán nhãn sinh thái vào đảm bảo sức khỏe, đảm bảo an toàn thì người tiêu dùng sẽ lựa chọn thay vì không có dãn nhãn. Hay đơn giản là chuyện ra chợ mua rau, nếu cửa hàng nào sản phẩm có mã vạch thì chắc chắn người tiêu dùng sẽ tin tưởng lựa chọn. Đó là thực tế, những DN đã có ý thức, đầu tư công nghệ thì sản phẩm sẽ có thương hiệu trên thị trường, còn những DN không đảm bảo an toàn, không đáp ứng được cơ chế thị trường thì sẽ tự đào thải là lẽ tất yếu.

Một lần nữa tôi muốn nhấn mạnh, nhận thức là vấn đề quan trọng của DN, khi nhận thức của chủ DN tốt sẽ có hành động đúng. Khi DN quan tâm đến hoạt động môi trường, đến chi phí môi trường, chuyển đổi hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp hơn với môi trường, đầu tư vào công nghệ sản xuất xanh, sạch, chắc chắn sẽ thu nhận được sản phẩm thân thiện hơn với môi trường, số lượng sản phẩm bán ra sẽ cao hơn, qua đó, tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, cho DN. DN muốn tồn tại lâu dài phải quan tâm đến môi trường, không nên làm ăn theo kiểu “ăn xổi ở thì”, đầu tư ngắn hạn mà cần có chiến lược đầu tư theo hướng dài hạn.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Thanh Tâm (thực hiện)

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Điều chỉnh tạm thời chế độ vận hành các hồ chứa

Điều chỉnh tạm thời chế độ vận hành các hồ chứa

Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa có báo cáo, đề xuất Thủ tướng Chính phủ giải pháp vận hành linh hoạt các hồ chứa.
Hướng tới nền kinh tế biển xanh bền vững và có khả năng chống chịu

Hướng tới nền kinh tế biển xanh bền vững và có khả năng chống chịu

Hội nghị quốc tế về Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu: Giải pháp cho nền kinh tế biển xanh có khả năng chống chịu, vừa kết thúc.
Xử lý chất thải rắn tại Hải Dương: Ưu tiên giải pháp thân thiện môi trường

Xử lý chất thải rắn tại Hải Dương: Ưu tiên giải pháp thân thiện môi trường

Hiện mới chỉ có 30% lượng chất thải rắn sinh hoạt được Hải Dương xử lý, mục tiêu mà địa phương đặt ra là đến năm 2025 sẽ thu gom và xử lý được 90% chất thải.
Nhà máy nhiệt điện bot Vĩnh Tân 1: Nỗ lực xanh hóa môi trường

Nhà máy nhiệt điện bot Vĩnh Tân 1: Nỗ lực xanh hóa môi trường

Hơn 3 năm đi vào hoạt động, Nhà máy nhiệt điện bot Vĩnh Tân 1 do Công ty BOT quản lý, vận hành luôn chú trọng đến yếu tố an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu

Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu

Trong hai ngày 12, 13/5/2022, tại Hà Nội diễn ra Hội nghị quốc tế về kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tin cùng chuyên mục

Sẽ kiểm soát chặt cơ sở xả thải lớn ô nhiễm môi trường

Sẽ kiểm soát chặt cơ sở xả thải lớn ô nhiễm môi trường

Đó là khẳng định của lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường tại cuộc họp bàn về kế hoạch xử lý các điểm ô nhiễm môi trường mới đây.
LOTTE Mart Việt Nam ra mắt túi lá sen cổ vũ tiêu dùng xanh

LOTTE Mart Việt Nam ra mắt túi lá sen cổ vũ tiêu dùng xanh

LOTTE Mart Việt Nam vừa cho ra mắt phiên bản mới và vô cùng độc đáo của chiếc túi Eco-Bag cho năm 2022, từ một chất liệu bình dị và đậm chất Việt Nam: lá sen.
Phát triển xanh: Giải pháp giúp doanh nghiệp phục hồi sau Covid-19

Phát triển xanh: Giải pháp giúp doanh nghiệp phục hồi sau Covid-19

Các chuyên gia cho rằng phát triển xanh là giải pháp giúp doanh nghiệp tìm đường ra sau thời gian dài khủng hoảng vì Covid-19.
Nestlé MILO đồng hành cùng ‘Nói không với ống hút nhựa dùng một lần’

Nestlé MILO đồng hành cùng ‘Nói không với ống hút nhựa dùng một lần’

Nestlé MILO đồng hành trao giải cuộc thi ‘Tháng nói không với ống hút nhựa dùng một lần 2021’ và phát động ‘Ngày hội Môi trường năm 2022’.
Lạng Sơn: 13 cột điện bị đổ, gẫy do mưa lớn cục bộ

Lạng Sơn: 13 cột điện bị đổ, gẫy do mưa lớn cục bộ

Mưa lớn cục bộ gây nhiều thiệt hại tại Lạng Sơn, trong đó có 13 cột điện bị đổ, gẫy; sập, đổ 08 nhà, 169 nhà bị ảnh hưởng do sạt lở đất…
Sơn La xây dựng mô hình chợ giảm thiểu rác thải nhựa

Sơn La xây dựng mô hình chợ giảm thiểu rác thải nhựa

Nhằm làm giảm thiểu rác thải nhựa trong kinh doanh và tiêu dùng, đoàn viên, thanh niên Công an tỉnh Sơn La ra mắt mô hình chợ giảm thiểu rác thải nhựa.
Phiên chợ "cũ người mới ta" của nhóm bạn Đà Nẵng

Phiên chợ "cũ người mới ta" của nhóm bạn Đà Nẵng

Mong muốn lan tỏa tình yêu thiên nhiên đến với mọi người, nhóm 3 người bạn tại Đà Nẵng đã tổ chức phiên chợ mang chủ đề "Cũ người mới ta".
AEON Việt Nam chính thức triển khai dịch vụ cho thuê túi môi trường

AEON Việt Nam chính thức triển khai dịch vụ cho thuê túi môi trường

Ngày 5/5 tại AEON Tân Phú - Hồ Chí Minh, AEON Việt Nam đã ra mắt dịch vụ cho thuê túi môi trường.
Nông dân Đông Nam Á sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất vì biến đổi khí hậu

Nông dân Đông Nam Á sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất vì biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu gây ra các tác động tiêu cực trên diện rộng đến các vấn đề nông nghiệp ở khu vực ở Đông Nam Á.
Gặp gỡ doanh nhân mê nhặt rác

Gặp gỡ doanh nhân mê nhặt rác

Hơn 10 năm qua, dù là giám đốc của một công ty du lịch lớn, ông Đào Đặng Công Trung vẫn miệt mài đóng vai “thợ săn rác” tại bán đảo Sơn Trà, góp phần mang lại vẻ xanh – sạch – đẹp cho lá phổi của thành phố Đà Nẵng.
"Dân khùng" biến rác thành những tác phẩm nghệ thuật

"Dân khùng" biến rác thành những tác phẩm nghệ thuật

Từ những tác phẩm nghệ thuật được làm từ phế liệu và rác thải, Họa sĩ Nguyễn Quốc Dân đã lan tỏa ý nghĩa bảo vệ môi trường đến cho du khách trong và ngoài nước khi đến với phố cổ Hội An.
Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn: Tái sử dụng gần 90% lượng tro, xỉ

Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn: Tái sử dụng gần 90% lượng tro, xỉ

Kết quả này đã dần hiện thực hóa mục tiêu mà ngành Công Thương đặt ra trong công tác bảo vệ môi trường.
Quảng Ninh: Không có cơ sở ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Quảng Ninh: Không có cơ sở ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, tính đến hết năm 2021, địa phương này không có khu vực bị ô nhiễm môi trường do hóa chất bảo vệ.
Tiếp nhận tác phẩm dự thi Giải thưởng Báo chí Tài nguyên và Môi trường lần thứ VI

Tiếp nhận tác phẩm dự thi Giải thưởng Báo chí Tài nguyên và Môi trường lần thứ VI

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã quyết định tổ chức “Giải thưởng Báo chí tài nguyên và môi trường lần thứ VI”. Đây là cơ hội để tuyên truyền, cổ vũ hoạt động đóng góp cho sự phát triển của ngành tài nguyên và môi trường thời gian qua.
Dự án bắt buộc phải có giấy phép môi trường?

Dự án bắt buộc phải có giấy phép môi trường?

Lần đầu tiên, Luật Bảo vệ môi trường ban hành một mục riêng để quy định về giấy phép môi trường. Quy định này nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân và doanh nghiệp. Câu hỏi đặt ra hiện nay, làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực thi luật cũng như để người dân, doanh nghiệp đón nhận tích cực?
Suzuki hành động vì một Việt Nam “xanh”

Suzuki hành động vì một Việt Nam “xanh”

Suzuki vừa chính thức phát động “Ngày làm đẹp môi trường” với quy mô lớn, nhằm góp phần cải thiện môi trường xung quanh ngày một sạch đẹp hơn được tổ chức định kỳ 2 lần/tháng.
Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu: Hiện thực hóa cam kết của Việt Nam tại COP 26

Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu: Hiện thực hóa cam kết của Việt Nam tại COP 26

Sáng ngày 26/4, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) tổ chức hội thảo tham vấn dự thảo Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050.
Có cần thiết phải xây dựng Dự án Luật Địa chất và Tài nguyên khoáng sản?

Có cần thiết phải xây dựng Dự án Luật Địa chất và Tài nguyên khoáng sản?

Bộ Tài nguyên và Môi trường đang đề nghị xây dựng Dự án Luật Địa chất và Tài nguyên khoáng sản nhằm tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản.
Frasers Property Vietnam cam kết phát triển không phát thải carbon trước 2050

Frasers Property Vietnam cam kết phát triển không phát thải carbon trước 2050

Nhân Ngày Trái đất 22/4, Nhà phát triển bất động sản (BĐS) Frasers Property Vietnam thông báo công ty này đang trên lộ trình phát triển để trở thành một doanh nghiệp (DN) bền vững của quốc gia, với cam kết không phát thải carbon trước năm 2050.
Vụ động đất tại Kon Tum: Đảm bảo an toàn công trình và hạ du hồ chứa thủy điện

Vụ động đất tại Kon Tum: Đảm bảo an toàn công trình và hạ du hồ chứa thủy điện

Liên quan đến một số trận động đất tại Kon Tum vừa qua, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp - Bộ Công Thương đã có văn bản đề nghị Sở Công Thương tỉnh Kon Tum và các đơn vị chủ hồ chứa thủy điện rà soát, sẵn sàng phương án đảm bảo đảm bảo an toàn công trình và hạ du hồ chứa thủy điện khu vực xảy ra động đất tại huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động