Những người "giữ lửa" nghề truyền thống ở Hoa Tiến

Bản Hoa Tiến hơn 100 năm nay được xem là một trong những cái nôi dệt thổ cẩm nổi tiếng và lâu đời bậc nhất của người Thái ở huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An. Trải qua thăng trầm, có thời điểm nghề dệt đứng trước nguy cơ bị lãng quên. Thế nhưng, những người Thái trẻ của Hoa Tiến đã cải tiến với mẫu mã đa dạng được nhiều khách trong và ngoài nước biết đến.

Sợi vải kết nối các thế hệ

“Trong đời sống, sinh hoạt thường ngày của đồng bào Thái ở Hoa Tiến, Quỳ Châu không thể thiếu các sản phẩm thổ cẩm tryền thống”, Sầm Thị Tình (SN 1987)- cô gái Thái trẻ tuổi đang làm nhiệm vụ phụ trách mảng kinh doanh và marketing tại Hợp tác xã (HTX) làng nghề Hoa Tiến, huyện Quỳ Châu, Nghệ An nói với chúng tôi.

Sầm Thị Tình cho hay, mẹ chị là nghệ nhân Sầm Thị Bích, Chủ nhiệm Hợp tác xã (HTX) thổ cẩm Hoa Tiến. Từ năm 2016 bà Bích đã có giấy chứng nhận danh hiệu thợ giỏi; năm 2018 nhận giấy chứng nhận danh hiệu nghệ nhân; năm 2019 HTX làng nghề Thổ cẩm Hoa Tiến có 3 sản phẩm gồm, khăn, chân váy, khăn trải bàn đạt chuẩn 4 sao OCOP của tỉnh Nghệ An.

Những người
Du khách nước ngoài thích thú khi tham quan, du lịch tại bản Hoa Tiến, Châu Tiến, Quỳ Châu

“Ở đâu có người Thái là ở đó có khung cửi dệt thổ cẩm”- Sầm Thị Tình vui cười nói với chúng tôi. Bản Hoa Tiến là trung tâm của Mường Chiềng Ngam, tức là mường đẹp của Phủ Quỳ Châu xưa. Nơi đây 100% hộ gia đình thuộc dân tộc Thái, đồng bào chủ yếu làm nông, ngày ngày sản xuất lúa nước, chăn nuôi và thêu thùa.

Các cô gái Thái đều được mẹ truyền cho nghề dệt vải. Trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải, thêu thùa vốn là các công việc mà họ đều hết sức thuần thục như một bảo chứng cho sự trưởng thành. Họ thường tự tay làm những chiếc váy, bộ chăn, đệm, những chiếc khăn piêu… phục vụ bản thân và gia đình.

Từ những khung dệt thổ cẩm thô sơ làm bằng những thanh tre, ống nứa..., người phụ nữ Thái đã dệt nên những tấm thổ cẩm thích hợp để trang trí cho từng loại sản phẩm. Vì thổ cẩm được dệt hoàn toàn bằng tay nên độ chặt lỏng, mềm cứng của sản phẩm đều được họ điều chỉnh một cách tinh tế.

Những người
Hiện thổ cẩm Hoa Tiến được đan, dệt thành những sản phẩm đa dạng có thiết kế hiện đại, phù hợp với nhu cầu thị trường như: Giày dép, áo dài, ví cầm tay, thú bông…

Nghề dệt thổ cẩm cứ thế được truyền qua các đời người phụ nữ Thái hơn 100 năm nay. Những đứa bé gái nơi đây sinh ra lớn lên một chút đã biết theo mẹ đi hái lá rừng về nhuộm vải. Sầm Thị Tình kể, nguyên liệu và sợi bông được người dân sản xuất tại địa phương bằng việc tự trồng bông, trồng dâu nuôi tằm. Sau khi kéo thành sợi, dệt thành vải rồi từ đó tạo hoa văn riêng từ họa tiết cây hoa, hay con thú con vật gắn liền cuộc sống thường nhật hay làm theo yêu cầu sở thích của khách hàng. Ngoài việc tạo hoa văn, vải thổ cẩm của Hoa Tiến được nhuộm bằng các nguyên liệu tự nhiên, được thu hái trong vườn hoặc từ cây rừng, như bùn non, cây cỏ mực, vỏ cây pháng đỏ, nghệ, lá mục vôi, lá hom, lá mượt, lá bang, cắm phông, gỗ mít… đã nâng giá trị hàng dệt Quỳ Châu lên thành loại hàng thời trang cao cấp.

Qua lời của Sầm Thị Tình, chúng tôi đã tìm đến Hoa Tiến, tìm gặp nghệ nhân Sầm Thị Bích (SN1966) - Chủ nhiệm HTX làng nghề Hoa Tiến. Bà cho biết, mình đã biết ươm tơ, dệt vải, nhuộm vải từ cây rừng từ khi mới lên 9 lên 10. “Trước đây bản làng nghèo lắm, chỉ biết dệt vải may quần, may áo, làm các vật dụng trong nhà như chăn, gối… giờ cuộc sống đổi thay rồi, hiện đại nhiều rồi, nhưng mình vẫn cố cùng con cái giữ gìn bản sắc của người Thái”, bà Bích cười vui.

Thoát nghèo từ nghề truyền thống

Theo lời bà Sầm Thị Bích, từ năm 1992 khi Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tiến hành khảo sát tại Hoa Tiến để tìm hiểu nét hoa văn thổ cẩm truyền thống của người Thái. Từ đó, mãi đến 3 năm sau, bà Bích cùng một số nghệ nhân, thợ dệt trong vùng đã chính thức thành lập HTX làng Nghề Hoa Tiến. Chỉ một thời gian ngắn, sản phẩm dệt Hoa Tiến đã tạo dựng được chỗ đứng trên thị trường.

Những người

Để được gắn sao OCOP là cả một hành trình dài, đầy thăng trầm của dệt thổ cẩm Hoa Tiến

Từ những hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ, thị trường không ổn định, với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các hộ dân đã liên kết, hỗ trợ nhau để sản xuất. Để mở rộng thị trường, các thành viên HTX đã tự mày mò, tìm tòi và sáng tạo ra các sản phẩm phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng: túi xách kiểu dáng hiện đại, ví cầm tay, giày, dép, thú bông, vỏ gối, khăn quàng cổ, khăn trải bàn… Bên cạnh việc gìn giữ, cách sản xuất thổ cẩm theo phương pháp tự nhiên, các nghệ nhân trong HTX còn nghiên cứu, thử nghiệm những hoa văn tinh xảo, sắc màu đa dạng.

Chị Sầm Thị Tình chia sẻ: “Để tồn tại và phát triển, để các thành viên HTX sống được bằng nghề thì việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ là yếu tố tiên quyết. Do đó, một mặt thay đổi tư duy sản xuất, làm ra những sản phẩm mang tính ứng dụng cao, thiết kế hiện đại; mặt khác, đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại, ứng dụng thương mại điện tử vào tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, các sản phẩm thổ cẩm của HTX được khách hàng trong và ngoài nước biết đến. Ngoài ra, chúng tôi còn kết nối với các cửa hàng, bảo tàng, các nhà thiết kế trong nước và quốc tế... để tạo thêm nhiều đơn hàng thổ cẩm, tăng thu nhập cho các thành viên. Năm nay, do ảnh hưởng dịch nên các đơn hàng bị giảm đến trên 60%, chỉ duy trì được ở một số khách hàng quen, bởi chi phí cước vận chuyển còn cao hơn cả sản phẩm nên khách hàng cũng đắn đo rất nhiều…”.

Hiện nay, ngoài cơ sở chính của HTX thổ cẩm Hoa Tiến ở Châu Tiến (Quỳ Châu), còn có một cửa hiệu dệt thêu và nhuộm màu tự nhiên tại Hà Nội nhằm quảng bá sâu rộng nghề thổ cẩm truyền thống địa phương. Nhờ đó, sản phẩm thổ cẩm Hoa Tiến không chỉ được người tiêu dùng, các nhà thiết kế trong nước biết đến, tin dùng, có mặt ở nhiều thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hội An, Huế, Sa Pa mà còn chinh phục được thị trường các nước Lào, Thái, Đức, Pháp, Australia, Canada, Nhật… với doanh thu khá ổn định, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động làng nghề.

Ông Lô Văn Thế - Trưởng phòng Kinh tế-hạ tầng huyện Quỳ Châu cho biết, việc hướng tới mục đích sản xuất hàng lưu niệm từ thổ cẩm, tạo ra thu nhập cho người phụ nữ Thái ở đây bằng chính nghề truyền thống của bà con là cái đích địa phương hướng tới. Tuy nhiên, hiện các sản phẩm vẫn cần nhiều thời gian để hoàn thiện về mẫu mã, chất lượng...

Thời gian tới huyện đang xây dựng hệ thống thông tin về sản phẩm làng nghề. Từ đó, hướng tới HTX sẽ phát triển toàn diện theo nhóm sản phẩm; chú trọng bảo tồn giá trị truyền thống sản phẩm; xây dựng các dự án phát triển làng nghề; dự án phát triển các sản phẩm có thể cạnh tranh trên thị trường, tăng cường năng lực quản lý làng nghề.

"Huyện cũng mong muốn có thêm kinh phí hỗ trợ HTX tham dự các hội chợ hàng thủ công mỹ nghệ. Từ đó tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định, hỗ trợ kinh phí làm phòng trưng bày sản phẩm cho làng nghề. Hỗ trợ kinh phí làm nhà xưởng sản xuất, trang thiết bị như khung dệt, thoi, lược, máy khâu máy vắt sổ, máy tinh, máy in, thông qua các dự án…”, ông Thế thông tin thêm.

Nghệ An là một tỉnh có thế mạnh về phát triển các làng nghề, nhất là nghề thủ công. Hiện, toàn tỉnh có 172 làng nghề, trong đó có nhiều làng nghề với những sản phẩm đặc trưng, có giá trị xuất khẩu như mây tre đan, dệt thổ cẩm… Theo đánh giá của các chuyên gia, dư địa của các sản phẩm làng nghề đang rất rộng mở, nhất là khi công nghệ thông tin phát triển, các sàn thương mại điện tử bùng nổ đã tạo cơ hội cho các sản phẩm làng nghề mở rộng thị trường, đưa thương hiệu các sản phẩm làng nghề tiến xa hơn.
Hoàng Trinh

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Gia Lai kêu gọi doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào công nghiệp chế biến, công nghiệp năng lượng tái tạo

Gia Lai kêu gọi doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào công nghiệp chế biến, công nghiệp năng lượng tái tạo

Tỉnh Gia Lai kêu gọi doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án phát triển công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh.
Khai mạc Festival Nghề truyền thống vùng miền lần thứ nhất - Quảng Nam 2022

Khai mạc Festival Nghề truyền thống vùng miền lần thứ nhất - Quảng Nam 2022

Tối 19/5, tại TP. Hội An đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Nghề truyền thống vùng miền lần thứ nhất - Quảng Nam 2022.
TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 54

TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 54

UBND TP. Hồ Chí Minh phân tích sâu các nguyên nhân hạn chế, tiếp thu các ý kiến góp ý để xây dựng dự thảo Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 54 trình Quốc hội.
Đồng Tháp lập quy hoạch xây dựng thêm 2 khu công nghiệp

Đồng Tháp lập quy hoạch xây dựng thêm 2 khu công nghiệp

UBND tỉnh Đồng Tháp vừa thống nhất lập quy hoạch xây dựng Khu công nghiệp Cao Lãnh II và quy hoạch chi tiết xây dựng Khu công nghiệp Cao Lãnh III.
Làm đường nối Đại lộ Thăng Long với cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình

Làm đường nối Đại lộ Thăng Long với cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình

Bộ GTVT đã đồng ý với đề xuất của UBND TP. Hà Nội về việc làm đoạn đường nối Đại lộ Thăng Long với cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình với chiều dài 6,7km.

Tin cùng chuyên mục

Quảng Nam: Tổng rà soát các dự án treo, chậm tiến độ

Quảng Nam: Tổng rà soát các dự án treo, chậm tiến độ

Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam vừa chỉ đạo rà soát các dự án treo, dự án chậm tiến độ kể cả khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Quảng Ninh: Sắp khai trương tuyến phố đi bộ “Phố đêm thợ mỏ”

Quảng Ninh: Sắp khai trương tuyến phố đi bộ “Phố đêm thợ mỏ”

Với những đặc trưng của địa phương, tuyến phố đi bộ tại Cẩm Phả đi vào hoạt động sẽ tạo nên một không gian văn hóa hấp dẫn mang tính cộng đồng.
Thừa Thiên Huế: Sản phẩm nào được công nhận là sản phẩm chủ lực?

Thừa Thiên Huế: Sản phẩm nào được công nhận là sản phẩm chủ lực?

Các sản phẩm chủ lực tỉnh Thừa Thiên Huế thuộc các nhóm ẩm thực, thuỷ hải sản, nông sản chăn nuôi, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, làng nghề…
Tỉnh Yên Bái đẩy mạnh triển khai hiệu quả Nghị quyết số 18-NQ/TW

Tỉnh Yên Bái đẩy mạnh triển khai hiệu quả Nghị quyết số 18-NQ/TW

Tỉnh Yên Bái đã và đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.
Thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng đầu ra cho sản phẩm Đắk Nông

Thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng đầu ra cho sản phẩm Đắk Nông

Sở Công Thương Đắk Nông đã và đang phối hợp với các doanh nghiệp thực hiện mạnh mẽ hoạt động chuyển đổi số để đa dạng đầu ra cho nông sản địa phương.
Ngành Công Thương Nghệ An: Giữ nhịp độ tăng trưởng

Ngành Công Thương Nghệ An: Giữ nhịp độ tăng trưởng

Nhờ đồng bộ các giải pháp, ngành Công Thương Nghệ An đã đạt được những kết quả khả quan ngay cả trong đại dịch.
Sở Công Thương Nam Định: Đẩy mạnh phát triển kinh tế hậu Covid-19

Sở Công Thương Nam Định: Đẩy mạnh phát triển kinh tế hậu Covid-19

Bà Vũ Thị Kim - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Nam Định chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về việc đẩy mạnh phát triển kinh tế thời kỳ hậu Covid-19.
Gặp gỡ Hàn Quốc 2022: Bình Định - Hàn Quốc chung tay phát triển

Gặp gỡ Hàn Quốc 2022: Bình Định - Hàn Quốc chung tay phát triển

Toạ đàm Gặp gỡ Hàn Quốc 2022 với chủ đề “Chung tay phát triển” là cơ hội hợp tác, phát triển của doanh nghiệp Hàn Quốc và Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Bình Định.
Phát triển doanh nghiệp tại tỉnh Quảng Ninh có nhiều khởi sắc

Phát triển doanh nghiệp tại tỉnh Quảng Ninh có nhiều khởi sắc

Ngày 13/5/2022, tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Hội nghị gặp mặt doanh nghiệp lần thứ nhất năm 2022. Hội nghị là dịp để các doanh nghiệp đưa ra đề xuất, kiến nghị.
Tỉnh Cà Mau ban hành đề án phát triển kinh tế đêm đến năm 2025

Tỉnh Cà Mau ban hành đề án phát triển kinh tế đêm đến năm 2025

Kinh tế đêm tại tỉnh Cà Mau gắn với xu hướng, thị hiếu của giới trẻ và khai thác các nét đẹp văn hóa, lịch sử của tỉnh thông qua nghệ thuật đờn ca tài tử.
Tỉnh Quảng Ninh tăng cường phối hợp với ngành than và ngành điện

Tỉnh Quảng Ninh tăng cường phối hợp với ngành than và ngành điện

Tỉnh Quảng Ninh đã tăng cường phối hợp với ngành than và ngành điện thông qua việc ký kết với hai Tập đoàn vào hôm nay, 10/5.
TP. Hồ Chí Minh cần kiên quyết hủy bỏ dự án chậm triển khai

TP. Hồ Chí Minh cần kiên quyết hủy bỏ dự án chậm triển khai

UBND TP. Hồ Chí Minh chưa kiên quyết trong việc ra quyết định điều chỉnh, hủy bỏ các dự án không thực hiện ra khỏi kế hoạch sử dụng đất hàng năm.
5 năm liên tiếp, Quảng Ninh giữ vững ngôi vị quán quân PCI

5 năm liên tiếp, Quảng Ninh giữ vững ngôi vị quán quân PCI

Quảng Ninh liên tiếp (2017 - 2021) giữ ngôi vị quán quân Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và 9 năm liên tiếp (2013 - 2021) nằm trong Top 5 toàn quốc.
Xuất khẩu nông sản Đắk Nông: Tận dụng hiệu quả các FTA

Xuất khẩu nông sản Đắk Nông: Tận dụng hiệu quả các FTA

Xuất khẩu nông sản là một trong những hướng xuất khẩu chủ lực của tỉnh Đắk Nông. Các mặt hàng này đang tận dụng hiệu quả các FTA.
Lâm Đồng lên kế hoạch đưa hàng Việt Nam về chợ truyền thống

Lâm Đồng lên kế hoạch đưa hàng Việt Nam về chợ truyền thống

Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng lên kế hoạch tổ chức hoạt động đưa hàng Việt Nam về chợ truyền thống, nhằm xây dựng chuỗi cung ứng bền vững cho hàng Việt Nam.
Bình Dương xuất siêu 3,9 tỷ USD 4 tháng đầu năm 2022

Bình Dương xuất siêu 3,9 tỷ USD 4 tháng đầu năm 2022

Lũy kế xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2022 của Bình Dương đạt 12 tỷ 460 triệu USD, tăng 11,9% so với cùng kỳ, thặng dư thương mại đạt 3,9 tỷ USD.
Đến năm 2030, Hà Nội có thêm 7 quận

Đến năm 2030, Hà Nội có thêm 7 quận

Ngày 5/5, Bộ Chính trị ban hành nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045, trong đó có từ 4-7 huyện sẽ lên quận.
Đắk Lắk: Sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm tăng hơn 19%

Đắk Lắk: Sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm tăng hơn 19%

Chỉ số công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk tháng 4 duy trì sự ổn định, trong đó có nhiều nhóm ngành tăng trưởng nhẹ.
Quảng Bình: Sản xuất công nghiệp tăng hơn 17%

Quảng Bình: Sản xuất công nghiệp tăng hơn 17%

Các nhóm ngành và sản phẩm công nghiệp của tỉnh Quảng Bình tăng mạnh như công nghiệp khai khoáng, sản xuất và phân phối điện, chế biến thuỷ hải sản…
Tiền Giang: Sản xuất công nghiệp, xuất khẩu khởi sắc

Tiền Giang: Sản xuất công nghiệp, xuất khẩu khởi sắc

Trong tháng 4/2022, hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế của Tiền Giang tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng trở lại so với cùng kỳ năm 2021.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động