Những thách thức mới cho ASEAN hậu Covid-19

Năm 2020 đánh dấu điểm giữa của hành trình 10 năm hướng tới hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025. Hành trình này bắt đầu với việc thành lập chính thức Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015, và hội nhập khu vực sâu sắc hơn cả về chính trị và an ninh trong 5 năm tới.

Các nhà lãnh đạo và các nhà hoạch định chính sách trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á năm nay đã đánh giá tiến bộ đạt được về sự gắn kết chính trị, hội nhập kinh tế và trách nhiệm xã hội như một khu vực ASEAN hướng ra bên ngoài trong cộng đồng toàn cầu.

nhung thach thuc moi cho asean hau covid 19

Nhưng đại dịch Covid-19 đang khiến công việc ASEAN trở nên khó khăn hơn, vì tác động toàn cầu tàn khốc của dịch bệnh đang tạo ra những điều kiện bất lợi hơn cho chủ nghĩa đa phương so với những chế độ hướng nội đã chủ nghĩa dân tộc và dân túy ở nhiều nước. Đại dịch Covid-19 đã cho thấy lỗ hổng của sự thiếu chuẩn bị và kém hiệu quả của các thể chế và cơ chế đa phương. Kết quả đã có rất nhiều phản ứng đơn phương khi cần các hành động tập thể, đa phương. Việc hạn chế đi lại ở cấp quốc tế và khu vực, giãn cách xã hội để chống lại đại dịch đã khiến các cuộc họp thông thường không thể thực hiện được. Nhiều hội nghị quan trọng đã bao gồm Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN- Mỹ tại Las Vegas vào tháng 3 và Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36 vào tháng 4 đã bị hủy bỏ.

Hiện tại, ưu tiên của ASEAN phải đặt nền tảng cho các hệ thống chăm sóc sức khỏe mạnh mẽ hơn trong một khu vực có sự chênh lệch lớn về kinh tế và xã hội. Theo Ngân hàng Thế giới, trong khi Singapore có bình quân 2,3 bác sĩ trên một nghìn người, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 1,5, thì con số này chưa đến một trên 1 ở Indonesia, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Và trong khi ASEAN có Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về những người hành nghề y nhằm chuẩn hóa trình độ chuyên môn giữa các quốc gia, thì thỏa thuận này vẫn chưa hoạt động trong thực tế vì chứng nhận và rào cản ngôn ngữ. Trong bối cảnh đại dịch hiện nay, các tiêu chuẩn sức khỏe chung sẽ cần được đảm bảo trước khi các quốc gia thành viên có thể nghĩ đến việc mở lại biên giới và nối lại các nỗ lực hội nhập.

Trong khi đó, năm ASEAN 2020 đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đại dịch và các mối đe dọa an ninh phi truyền thống khác đã xuất hiện thay vì những thách thức địa chính trị và kinh tế truyền thống mà các quốc gia thành viên phải đối mặt. Nhưng nhờ khả năng điều chỉnh lịch trình của ASEAN, các nhà lãnh đạo khu vực đã nhanh chóng thích nghi với tình hình bằng các cuộc họp trực tuyến, hầu hết trong số đó là nội dung ưu tiên chống lại đại dịch. Sự hợp tác này không chỉ mang lại lợi ích cho ngành y tế công cộng mà còn cho các kế hoạch hành động xây dựng cộng đồng của ASEAN trong bối cảnh mới đã bị ảnh hưởng bởi sự bùng phát của Covid-19. Bên cạnh đó, ASEAN còn phải đối phó với tác động của xung đột Trung-Mỹ leo thang và các phương thức liên kết cạnh tranh. Sự bùng phát dịch bệnh đã tạo ra nhiều cơ hội lớn hơn cho Trung Quốc để phát huy sự hiện diện và ảnh hưởng của mình ở ASEAN ngoài nhiều năm tranh chấp trên Biển Đông.

Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Malaysia cho rằng nếu mối quan hệ Mỹ-Trung vẫn còn hoặc xấu đi, Đông Nam Á sẽ phải đóng vai trò tích cực, mang tính xây dựng hơn trong việc giữ gìn hòa bình, an ninh và ổn định của khu vực. Nếu ASEAN hướng tới mục tiêu thống nhất và trung tâm, các quốc gia thành viên phải thể hiện sự lãnh đạo thông qua hành động quyết định đối với các vấn đề khó khăn. Trong một số trường hợp, điều này thậm chí có thể có nghĩa là phải sử dụng cơ chế dựa trên sự đồng thuận khác với quá khứ và kêu gọi cơ chế pháp lý quốc tế. Nói cách khác, ASEAN phải thực sự hành động với khả năng ứng phó và sự gắn kết. Và mặc dù có thể khó khăn hơn khi ASEAN tiến hành các phiên họp còn lại của năm 2020, bất kỳ thỏa thuận nào đạt được tại các cuộc họp – dù là họp trực tuyến hay đối mặt - phải được chuyển thành triển khai thực sự. Điều đó có thể khó khăn hơn trong bối cảnh đại dịch và hậu Covid-19. Hơn nữa, sẽ rất khó để thúc đẩy các sáng kiến ​​khu vực tại thời điểm khi xây dựng lại nền kinh tế quốc gia bị phá vỡ bởi Covid-19 sẽ là ưu tiên cho các thành viên bao gồm cả các quốc gia như Thái Lan.

Cũng có những dấu hiệu rõ ràng rằng thế giới bao gồm cả ASEAN sẽ phải đối mặt với sự gián đoạn lâu dài và những điều chỉnh mới khi chuyển sang thời kỳ hậu Covid-19. Nhưng điều này mang đến cơ hội cho các nhà hoạch định chính sách trong khu vực để đánh giá lại và củng cố lại các hệ thống và thể chế để kiên cường hơn và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.

Duy Hưng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã chính thức được tổ chức trở lại ở Davos, Thụy Sỹ từ ngày 22/5 đến ngày 26/5.
Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao do ảnh hưởng bởi xung đột Nga - Ukraine đang gây ra tình trạng thiếu hụt, căng thẳng đối với nguồn cung ngũ cốc, thịt… trên toàn cầu.
Tổng thống Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì “con dao hai lưỡi”

Tổng thống Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì “con dao hai lưỡi”

Tổng thống Indonesia Joko Widodo cho biết lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ cuối tháng 4 nhằm cải thiện nguồn cung dầu ăn tại thị trường nội địa sẽ được dỡ bỏ ngày 23/5
Khủng hoảng an ninh lương thực “nhức nhối” hơn cả chi phí năng lượng

Khủng hoảng an ninh lương thực “nhức nhối” hơn cả chi phí năng lượng

Các chính phủ trên thế giới đang dành nhiều thời gian và nguồn lực để cố gắng giảm thiểu chi phí năng lượng tăng cao sau khi xảy ra xung đột Nga- Ukraine.
Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Phóng viên báo Komsomolskaya Pravda Nga đã tìm hiểu thực tế hầm trú ẩn của “pháo đài thép” Azovstal, cũng như bí ẩn bên trong các boongke nằm sâu dưới lòng đất.

Tin cùng chuyên mục

Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Dù được dự đoán sẽ hồi phục mạnh mẽ, nền kinh tế các nước Đông Nam Á vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ như lạm phát.
Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Việc ASEAN phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng sạch đang chứng tỏ là một lỗ hổng trong cuộc khủng hoảng năng lượng.
FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 17/5, Cơ quan Hỗ trợ chính sách APEC công bố đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mở đường quan trọng để nền kinh tế APEC tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2022 (WEF) đã chính thức thông báo việc tổ chức Hội nghị Thường niên năm 2022 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ, từ ngày 22 đến 26/5
Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cao ủy Thương mại EU Valdis Dombrovskis cho biết, Mỹ và Liên minh châu Âu đang tìm cách cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm.
Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Từ ngày 12/6 tới, các Bộ trưởng Thương mại WTO sẽ gặp nhau tại Geneva để diễn ra Hội nghị Bộ trưởng MC12 của Tổ chức Thương mại thế giới.
“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

Ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu choáng váng khi Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố áp đặt lệnh cấm xuất khẩu với lý do thiếu dầu ăn trong nước.
Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Hai tháng trước, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã đưa ra báo động về nguồn cung thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

OPEC tiếp tục không đạt được mục tiêu sản xuất dầu của mình trong thỏa thuận với các thành viên OPEC+ trong tháng 4 đã không thể tăng sản lượng theo yêu cầu.
Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Chiều ngày 12/5, Bộ Ngoại giao cho biết, tính đến nay, Việt Nam đã ký với 20 nước và công nhận lẫn nhau của hộ chiếu vaccine.
Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Ngày 11/5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo mới, cho biết thế giới sẽ lập kỷ lục mới về công suất năng lượng tái tạo vào năm 2022.
Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Ngày 10/5, giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng và vượt qua kỷ lục được thiết lập vào tháng 3 khiến giá tăng vọt trước mùa lái xe cao điểm.
Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có hiệu lực vào đầu năm đã tiếp tục thúc đẩy doanh số trái cây các nước khối ASEAN vào thị trường Trung Quốc.
Đại hội đồng WTO hướng tới kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng

Đại hội đồng WTO hướng tới kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng

Ngày 9/5, phiên họp của Đại hội đồng WTO được tổ chức nhằm đạt được các kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 (MC12) ngày 12-15/6.
Bất chấp gió lớn, Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Bất chấp gió lớn, Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Với việc chuỗi cung ứng chuyển hướng sang Đông Nam Á, sự tăng cường hợp tác đang nâng tầm khu vực trở thành tâm điểm thế giới về sự cởi mở và kết nối.
Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng: Nga phô diễn vũ khí hiện đại

Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng: Nga phô diễn vũ khí hiện đại

131 loại vũ khí và thiết bị quân sự cùng 11.000 quân nhân tham gia lễ duyệt binh của Nga nhân kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9.5.
Tuyên bố chung của các quốc gia về tăng cường an ninh lương thực

Tuyên bố chung của các quốc gia về tăng cường an ninh lương thực

Ngày 6/5, Liên minh châu Âu (EU), Mỹ và các quốc gia khác đã đưa ra tuyên bố chung với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để củng cố an ninh lương thực toàn cầu.
Báo cáo toàn cầu về khủng hoảng an ninh lương thực đạt mức cao mới

Báo cáo toàn cầu về khủng hoảng an ninh lương thực đạt mức cao mới

Số người phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực và cần được hỗ trợ lương thực để cứu sống và hỗ trợ sinh kế tăng ở mức báo động.
Đồng đô la Mỹ tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu

Đồng đô la Mỹ tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu

"Đồng đô la Mỹ, vấn đề của thế giới" là hàm ý của một cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ đưa ra vào năm 1971 với các Bộ trưởng Tài chính khác.
Giá lương thực thế giới giảm nhẹ sau khi tăng kỷ lục

Giá lương thực thế giới giảm nhẹ sau khi tăng kỷ lục

Giá lương thực thế giới giảm nhẹ trong tháng 4 sau khi chạm mức cao kỷ lục tháng 3 - Theo báo cáo thường kỳ của Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) ngày 6/5.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động