Phòng vệ thương mại: Cải thiện năng lực ứng phó để tránh rủi ro

Với chủ trương đúng đắn về hội nhập quốc tế, xuất khẩu đã trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ngày càng phải đối diện nhiều hơn với các vụ việc điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) của nước ngoài.

Năng lực ứng phó hạn chế

Theo Cục PVTM (Bộ Công Thương), hiện số lượng các vụ việc PVTM của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Nếu giai đoạn trước năm 2005, tổng số vụ việc khoảng 22 vụ, nay đã tăng lên mức 208 vụ việc. Đặc biệt, số lượng các vụ việc chống lẩn tránh nhằm vào hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam đang có dấu hiệu tăng lên do một số nước cáo buộc hàng hóa từ Việt Nam sử dụng nguyên liệu chính như: Thép, nhôm, thậm chí là tôm được nhập khẩu từ những khu vực đang bị họ áp dụng biện pháp PVTM.

Cục trưởng Cục PVTM - ông Lê Triệu Dũng - cho biết, PVTM là công cụ chính sách được Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cho phép các nước thành viên sử dụng với mục đích bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước các hành vi cạnh tranh được coi là không lành mạnh của hàng hóa nhập khẩu như bán phá giá hay trợ cấp từ chính phủ; hoặc trong trường hợp hàng hóa nhập khẩu tăng mạnh gây ảnh hưởng tới ngành sản xuất nội địa. Việc bị nước ngoài điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM sẽ có những tác động tiêu cực đến DN cũng như ngành sản xuất trong nước. Trong đó, nếu hàng hóa xuất khẩu bị áp dụng thuế PVTM ở mức cao sẽ làm giảm lợi thế cạnh tranh, dẫn đến mất một phần hoặc toàn bộ thị trường xuất khẩu.

Để tránh thiệt hại từ các biện pháp PVTM đối với hàng hóa xuất khẩu, ngoài sự tích cực của cơ quan quản lý, sự chủ động ứng phó của DN được cho là mang tính quyết định. Về vấn đề này, ghi nhận của Cục PVTM cho thấy mức độ hiểu biết về PVTM của DN đang dần cải thiện, DN đã có kinh nghiệm ứng phó hơn với các vụ việc phức tạp. Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) - bà Nguyễn Thị Thu Trang - cũng nhận định, gần đây một số hiệp hội DN đã thành thục hơn trong ứng phó, sử dụng công cụ PVTM như: Thủy sản, thép, dệt may, da giày. Nhờ đó khoảng 20-22% vụ điều tra chống bán phá giá đã không đi tới kết quả áp thuế.

Phòng vệ thương mại: Cải thiện năng lực ứng phó để tránh rủi ro

Nguy cơ bị áp dụng biện pháp PVTM đối với hàng xuất khẩu vẫn rất lớn

Tuy nhiên, so với xu hướng sử dụng PVTM thì năng lực ứng phó của DN trong nước còn hạn chế, nên nguy cơ bị áp dụng biện pháp này đối với hàng hóa xuất khẩu vẫn rất lớn, nhất là trong giai đoạn nền kinh tế thực hiện các cam kết FTA. Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, phần lớn do DN thiếu sự chuẩn bị đầy đủ để kháng kiện hiệu quả, như tâm thế, kiến thức, kỹ thuật, nguồn lực đối với vấn đề này. Đặc biệt, quá trình ứng phó các vụ kiện, DN xuất khẩu đang gặp rất nhiều bất lợi khác, như ngôn ngữ, pháp lý, văn hóa; quy trình tiến hành điều tra quá chặt chẽ từ các nước về thời hạn, yêu cầu, điều kiện.

Chủ động phòng ngừa

Thời gian qua, nhằm giúp DN ứng phó với các vụ việc PVTM, ông Lê Triệu Dũng cho biết, Cục PVTM luôn duy trì các kênh liên lạc với cơ quan điều tra PVTM của nhiều nước; các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài, hiệp hội và DN để kịp thời cập nhật vụ việc PVTM; hỗ trợ DN Việt Nam bày tỏ quan điểm phản bác các lập luận thiếu căn cứ, vi phạm quy định WTO của nguyên đơn khởi kiện hay cơ quan điều tra nước ngoài; cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời trên cơ sở yêu cầu của cơ quan điều tra đối với chính phủ. Hiện tại, Cục PVTM đang tích cực triển khai hệ thống cảnh báo sớm nhiều ngành hàng, sản phẩm có nguy cơ bị kiện PVTM tại nhiều thị trường khác nhau để DN quan tâm, theo dõi…

Trong xu thế bảo hộ gia tăng, về phía DN, để tránh các rủi ro về kiện PVTM, ông Lê Triệu Dũng nêu rõ, DN cần cải thiện năng lực ứng phó, phải hiểu biết chắc chắn về PVTM. Cụ thể, trước khi vụ việc xảy ra, DN phải trang bị những kiến thức cơ bản về pháp luật, quy định PVTM trong các FTA giữa Việt Nam và các đối tác để nắm rõ các nghĩa vụ và quyền lợi; dự trù thuê luật sư khi cần thiết; xây dựng hệ thống quản trị tiên tiến, hiện đại, lưu trữ hồ sơ, sổ sách đầy đủ và rõ ràng. Còn khi vụ việc bị khởi xướng điều tra, cần xem xét tham gia vụ việc một cách tích cực bằng cách trả lời bản câu hỏi đúng thời hạn, hợp tác với cơ quan điều tra nước ngoài, tránh việc bị cơ quan điều tra nước ngoài sử dụng các dữ liệu sẵn có khi đánh giá, phân tích trong kết luận vụ việc.

Bên cạnh đó, đại diện Cục PVTM đặc biệt lưu ý, trong quá trình trả lời câu hỏi điều tra, DN cần thông tin về cơ cấu, tổ chức của mình; cũng như thông tin về các chủng loại sản phẩm sản xuất; dữ liệu về tình hình hoạt động kinh doanh, bán hàng trong nước với sản phẩm bị điều tra, chi phí sản xuất, bán hàng, quản lý… Trường hợp bị kiện PVTM, DN cần cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực, vì cơ quan điều tra có thể thẩm tra tại chỗ để xác minh; đảm bảo thời hạn nộp bản trả lời câu hỏi, chú ý tới ngôn ngữ sử dụng, các yêu cầu về hình thức, phương thức nộp bản trả lời. "Cơ quan điều tra có thể yêu cầu trả lời các bản câu hỏi bổ sung, vì thế, DN phải thường xuyên theo dõi thông tin từ phía cơ quan điều tra; phối hợp, trao đổi thống nhất nội dung trả lời với Cục PVTM" - ông Dũng khuyến nghị.

Bộ Công Thương đã và đang đẩy mạnh phối hợp với các bộ, ngành liên quan triển khai những đề án, chương trình lớn về PVTM nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp trong nước.

Hoa Quỳnh

Tin mới nhất

Tăng tần suất kiểm tra mỳ ăn liền nhập khẩu vào EU

Tăng tần suất kiểm tra mỳ ăn liền nhập khẩu vào EU

Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, kiêm nhiệm khu vực Bắc Âu thông tin, từ 6/1/2022, mặt hàng mì ăn liền của Việt Nam đã được EU bổ sung thêm vào danh sách kiểm tra bên cạnh mặt hàng thanh long. EU cũng tăng tần suất kiểm tra lên 20% đối với cả mì ăn liền và thanh long từ Việt Nam.
Thương mại Việt - Mỹ lần đầu vượt mốc 100 tỷ USD

Thương mại Việt - Mỹ lần đầu vượt mốc 100 tỷ USD

Năm 2021, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Mỹ đạt 111,56 tỷ USD, tăng gần 21 tỷ USD so với năm 2020.
Trung Quốc tăng nhập khẩu sắn Việt Nam trong năm 2022

Trung Quốc tăng nhập khẩu sắn Việt Nam trong năm 2022

Năm 2022, dự báo Trung Quốc sẽ có nhu cầu nhập khẩu sắn lớn hơn nữa. Đáng chú ý, Trung Quốc sẽ nhập khẩu nhiều hơn sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam do điều kiện địa lý thuận lợi.
Ấn tượng xuất khẩu thép

Ấn tượng xuất khẩu thép

Năm 2021, xuất khẩu thép đã lần đầu tiên vượt mốc 10 tỷ USD kim ngạch, có mặt ở nhiều thị trường lớn của hàng hóa nước ta.
Chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu cho TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới

Chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu cho TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, TP. Hồ Chí Minh sẽ lấy chất lượng tăng trưởng làm nền tảng, chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu theo hướng cung cấp dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu và xuất khẩu dịch vụ, hàng hóa vô hình (phần mềm, sản phẩm nội dung số...).

Tin cùng chuyên mục

Xuất khẩu Thanh long sang Ấn Độ: Tránh ăn xổi ở thì

Xuất khẩu Thanh long sang Ấn Độ: Tránh ăn xổi ở thì

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu thanh long sang Ấn Độ liên tục tăng trong thời gian qua nhưng vẫn còn dưới tiềm năng và nhu cầu của Ấn Độ. So với Trung Quốc, xuất khẩu thanh long sang Ấn Độ chỉ bằng khoảng 1% kim ngạch xuất khẩu trái cây này sang Trung Quốc, vẫn còn nhiều dư địa để trái thanh long mở rộng thị phần tại thị trường 1,4 tỷ dân này.
Xuất khẩu cá ngừ thêm khó vì giá cước vận chuyển tăng

Xuất khẩu cá ngừ thêm khó vì giá cước vận chuyển tăng

Giá vận chuyển đường biển tiếp tục ở mức cao đáng kể, do đó ngành cá ngừ vẫn đang gặp khó khăn khi xuất khẩu các sản phẩm cá ngừ đóng hộp đi khắp thế giới.
Ấn Độ ngừng các hợp đồng xuất khẩu gạo mới do thiếu tàu chở hàng

Ấn Độ ngừng các hợp đồng xuất khẩu gạo mới do thiếu tàu chở hàng

Ngày 17/1, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ cho biết, gần một phần ba lượng gạo xuất khẩu của Ấn Độ trong tháng này bị kẹt do thiếu tàu chở hàng và hầu hết các thương nhân đã ngừng ký hợp đồng xuất khẩu vào tháng 2 để tránh phí xuất khẩu.
Thương mại điện tử trong UKVFTA: Chìa khóa thúc đẩy tăng trưởng thương mại Việt Nam – Anh

Thương mại điện tử trong UKVFTA: Chìa khóa thúc đẩy tăng trưởng thương mại Việt Nam – Anh

Sau 1 năm thực thi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA), thương mại song phương giữa 2 quốc gia đã có những kết quả tích cực. Song vẫn còn nhiều dư địa để doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Năm 2021, Việt Nam chi gần 5 tỷ USD nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu

Năm 2021, Việt Nam chi gần 5 tỷ USD nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu

Năm 2021, Việt Nam chi gần 5 tỷ USD nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu, trong đó, kim ngạch nhập khẩu từ các thị trường chủ đạo đều tăng so với năm 2020.
Tạo cơ chế để doanh nghiệp logistics Việt có thể dẵn dắt thị trường

Tạo cơ chế để doanh nghiệp logistics Việt có thể dẵn dắt thị trường

Trong giai đoạn tới, để hoạt động logistics tại Việt Nam tiếp tục phát triển và đóng vai trò then chốt cho tăng trưởng xuất nhập khẩu rất cần có sự thống nhất hệ thống hóa từng văn bản pháp lý về các lĩnh vực đường bộ, đường thủy cũng như tạo cơ chế đặc biệt cho các doanh nghiệp Việt Nam dẫn dắt thị trường.
Đảm bảo thông quan hàng hóa, nông sản bằng mọi cách

Đảm bảo thông quan hàng hóa, nông sản bằng mọi cách

Tại cuộc họp Ban chỉ đạo giải quyết tình hình ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu biên giới phía Bắc do Bộ Công Thương chủ trì tổ chức sáng ngày 18/1, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã chỉ đạo cần nỗ lực hết sức, bằng mọi cách phải đảm bảo thông quan cho hàng hóa nông sản tại các cửa khẩu phía Bắc.
Xuất khẩu gỗ sang Mỹ: Hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD

Xuất khẩu gỗ sang Mỹ: Hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD

Trong năm 2021, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tới Mỹ ước đạt 8,8 tỷ USD, tăng 22,4% so với năm 2020. Với những thuận lợi từ thị trường, dự kiến kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tới Mỹ dự báo đạt 10 tỷ USD trong năm 2022.
Mời tham dự Hội nghị Xúc tiến thanh long Việt Nam tại Ấn Độ

Mời tham dự Hội nghị Xúc tiến thanh long Việt Nam tại Ấn Độ

Thanh long của Việt Nam đã xuất khẩu sang Ấn Độ từ năm 2014 và ngày càng được ưa chuộng tại Ấn Độ, giá trị xuất khẩu đang tăng qua từng năm và đạt 10 triệu USD vào năm 2019-2020, giảm năm 2020-2021 do dịch Covid-19 và tăng trở lại các tháng đầu năm 2021-2022, tuy nhiên vẫn còn kém xa so với tiềm năng và nhu cầu của Ấn Độ.
Năm 2021, xuất nhập khẩu tăng hơn 100 tỷ USD

Năm 2021, xuất nhập khẩu tăng hơn 100 tỷ USD

Quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2021 đã tăng tới hơn 100 tỷ USD so với năm 2020 (545 tỷ USD).
Hạt điều Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ giảm nhẹ

Hạt điều Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ giảm nhẹ

Thị phần hạt điều của Việt Nam trong tổng lượng nhập khẩu của Hoa Kỳ giảm nhẹ từ 89,64% trong 11 tháng năm 2020 xuống 89,35% trong 11 tháng năm 2021.
Chất xúc tác thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam

Chất xúc tác thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam

Nhu cầu tiêu thụ cá ngừ của Mỹ đang phục hồi, cùng với đó là nhu cầu nhập khẩu lớn cá ngừ hấp đông lạnh từ châu Âu và một số thị trường khác sẽ là cơ hội lớn cho xuất khẩu cá ngừ Việt Nam.
Campuchia tạm dừng nhập khẩu lợn sống từ Việt Nam

Campuchia tạm dừng nhập khẩu lợn sống từ Việt Nam

Campuchia đã quyết định tạm dừng nhập khẩu lợn từ các nước láng giềng Thái Lan và Việt Nam do dịch tả lợn châu Phi (ASF) bùng phát. Tuyên bố được đưa ra sau khi Cục Phát triển Chăn nuôi Thái Lan ngày 11/1 phát hiện một trường hợp ASF trong một lò giết mổ ở Nakhon Pathom, gây lo ngại cho những người chăn nuôi trên toàn quốc.
“Bày cách” để thanh long Việt Nam chinh phục thị trường Ấn Độ

“Bày cách” để thanh long Việt Nam chinh phục thị trường Ấn Độ

Không lôi kéo khách hàng bằng cách cạnh tranh về giá hoặc điều kiện thanh toán. Mà điều kiện tiên quyết để giữ được khách hàng, mở rộng thị trường, chính là doanh nghiệp cần đảm bảo yêu cầu về chất lượng hàng hóa”- đó là chia sẻ của ông Bùi Trung Thướng – Tham tán thương mại Việt Nam tại Ấn Độ với Báo Công Thương về việc “bày cách” cho doanh nghiệp xuất khẩu thanh long Việt Nam chinh phục thị trường 1,4 tỷ dân này.
Dự báo xuất khẩu cao su sang Hoa Kỳ tiếp tục khả quan trong năm 2022

Dự báo xuất khẩu cao su sang Hoa Kỳ tiếp tục khả quan trong năm 2022

11 tháng năm 2021, Việt Nam là thị trường cung cấp cao su lớn thứ 11 cho Hoa Kỳ. Dự báo xuất khẩu cao su của Việt Nam sang Hoa Kỳ sẽ tiếp tục khả quan trong năm 2022.
Cơ hội nào cho xuất khẩu hàng hóa năm 2022?

Cơ hội nào cho xuất khẩu hàng hóa năm 2022?

Năm 2022, hoạt động xuất khẩu hàng hóa được nhận định vẫn sẽ chịu ảnh từ dịch Covid-19. Tuy nhiên, việc doanh nghiệp dần quen với dịch bệnh để có những chiến lược ứng phó là những yếu tố quan trọng thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.
Trung Quốc tăng nhập khẩu rau quả chế biến từ thị trường Việt Nam

Trung Quốc tăng nhập khẩu rau quả chế biến từ thị trường Việt Nam

11 tháng đầu năm 2021, thị phần hàng rau quả chế biến (mã HS 20) của Việt Nam trong tổng trị giá nhập khẩu của Trung Quốc tăng.
Thay đổi tư duy và chuẩn hoá để nông sản không bị “chữa cháy”

Thay đổi tư duy và chuẩn hoá để nông sản không bị “chữa cháy”

Trong 3 tháng đầu năm, thanh long, mít, bưởi, chuối, xoài… là những loại cây ăn quả chịu áp lực tiêu thụ lớn nhất. Sau thanh long, mít có thể sẽ cần hỗ trợ tiêu thụ. Để tránh rơi vào tình trạng chữa cháy như thời gian qua, chuẩn hóa là con đường duy nhất.
Trung Quốc mở cửa lại cho trái thanh long, Bộ Công Thương liên tục cảnh báo an toàn

Trung Quốc mở cửa lại cho trái thanh long, Bộ Công Thương liên tục cảnh báo an toàn

Trung Quốc đã mở cửa trở lại cho trái thanh long sớm hơn dự kiến (4 tuần kể từ 29/12/2021) tại cửa khẩu Lào Cai là tin vui cho xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên, Bộ Công Thương lưu ý cần đảm bảo an toàn phòng dịch cho sản xuất, vận chuyển và xuất khẩu thanh long để tránh tình trạng phía bạn có thể tiếp tục cấm nhập khẩu nếu phát hiện có virus Sars Covi2 trên sản phẩm.
Giải pháp nào xoay hướng xuất khẩu nông sản từ đường bộ sang đường biển?

Giải pháp nào xoay hướng xuất khẩu nông sản từ đường bộ sang đường biển?

Hàng trăm tấn thanh long trong vụ thu hoạch này đang gặp khó trong xuất khẩu bằng đường bộ sang thị trường Trung Quốc qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc. Xoay hướng xuất khẩu từ đường bộ sang đường biển là giải pháp được bàn tới đối với trái thanh long nói riêng và nhiều mặt hàng nông sản.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động