RCEP nhìn từ góc độ thị trường: Đầu tàu hội nhập hướng về châu Á

Sau một thập kỷ đàm phán, 15 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương đã ký một trong những thỏa thuận thương mại lớn nhất trong lịch sử vào năm 2020. Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đặt ra mục tiêu giảm bớt các rào cản kinh doanh trong một khu vực bao gồm một phần ba dân số và sản lượng kinh tế của thế giới.
RCEP: Cú hích tăng thu nhập và việc làm cho các nền kinh tế tham gia Năm cách RCEP tạo cơ hội cho logistics ở châu Á

Vào ngày đầu tiên của năm 2022, hiệp định này đã chính thức trở thành khối thương mại lớn nhất thế giới tính theo quy mô kinh tế - chiếm 30,5% GDP của thế giới, theo một nghiên cứu gần đây của Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD). Các khối duy nhất khác gần đạt được thỏa thuận đó là Mỹ - Mexico - Canada (28%) và EU (17,9%). RCEP đánh dấu một bước tiến lớn đối với hội nhập kinh tế ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời đánh dấu sự gia tăng toàn cầu của chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ trong vài năm qua, đặc biệt là ở phương Tây.

RCEP nhìn từ góc độ thị trường: Đầu tàu hội nhập hướng về châu Á

Thỏa thuận loại bỏ 90% thuế quan giữa 15 thành viên và dự kiến ​​sẽ thúc đẩy xuất khẩu nội khối thêm 42 tỷ USD, theo UNCTAD, trong khi các nhà kinh tế khác cho biết thỏa thuận có thể bổ sung gần 200 tỷ USD hàng năm cho nền kinh tế toàn cầu vào năm 2030. Khối quy mô kinh tế và tính năng động của thương mại khiến RCEP trở thành “trung tâm trọng điểm cho thương mại toàn cầu”. Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của RCEP là tập hợp các quốc gia ở các giai đoạn phát triển kinh tế rất khác nhau, từ Nhật Bản, Singapore đến Lào và Campuchia.

Hiệp định này dựa trên các thỏa thuận hiện có được ký kết bởi các thành viên của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam - và kết hợp thành một hiệp định đa phương với Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc. RCEP có các điều khoản cụ thể để hỗ trợ các quốc gia kém phát triển nhất là Lào, Campuchia và Myanmar, những quốc gia được cho là sẽ được hưởng lợi nhiều từ thỏa thuận này.

Theo tiến sĩ Yu Jie - chuyên gia nghiên cứu cấp cao về Trung Quốc tại Tổ chức nghiên cứu Chatham House, Indonesia có thể là một trong những quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất, dựa trên sự đa dạng của nền kinh tế. Malaysia là một quốc gia khác. Tuy nhiên, về mặt tuyệt đối, các nền kinh tế tiên tiến nhất của khối sẽ được lợi nhiều nhất, đặc biệt là Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc (theo thứ tự) khi đạt được lợi ích thương mại, theo mô hình từ UNCTAD. Những động lực này có thể bị bắt chước bởi xu hướng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong khối.

Dựa trên dữ liệu trong hai thập kỷ qua, FDI trong lĩnh vực xanh trong RCEP đã vượt qua EU với tư cách là khu vực đầu tư lớn nhất trên thế giới. Điều này chỉ có thể phát triển vì RCEP cho phép các nhà đầu tư trong một số ngành cạnh tranh tốt hơn với các nhà đầu tư địa phương, đặc biệt là các nhà sản xuất. Mặc dù RCEP đưa ra các điều khoản cụ thể khác đối với FDI, đặc biệt là liên quan đến các hội nghị và xúc tiến đầu tư trong nội bộ RCEP, nhưng thỏa thuận này vẫn tập trung cao độ vào tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt là thương mại vật chất, sản xuất và các lĩnh vực cổ cồn khác - những ngành hợp nhất sự đa dạng về kinh tế của khối.

Về vấn đề này, một trong những điểm mạnh nhất của thỏa thuận là RCEP thống nhất các quy tắc xuất xứ cho tất cả hàng hóa được giao dịch giữa các thành viên. Nói cách khác, khi một công ty sản xuất một sản phẩm cho RCEP, công ty đó sẽ hoạt động cho tất cả 15 quốc gia, có nghĩa là ít thủ tục giấy tờ hơn nhiều. Đây là một trong những ví dụ điển hình về cách hiệp định đưa châu Á tiến gần hơn đến việc trở thành một khu vực thương mại gắn kết như EU hoặc Bắc Mỹ.

Đó cũng là điều khiến khu vực này trở nên hấp dẫn hơn nữa đối với FDI, đặc biệt là đối với phần lớn các nền kinh tế sơ cấp và thứ cấp. Mặt khác, RCEP được mô tả là có mức cam kết khiêm tốn hơn nhiều so với các hiệp định khu vực khác - chẳng hạn như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - do các điều khoản thấp đối với dịch vụ và thương mại kỹ thuật số, như cũng như việc nước này không dỡ bỏ thêm thuế quan đối với nông nghiệp, ô tô và các lĩnh vực chiến lược khác. Theo quan điểm của ‘phương Tây’, thỏa thuận này cũng không đảm bảo các cam kết về biến đổi khí hậu và bảo vệ quyền lao động.

Mặc dù RCEP quy tụ một số quốc gia hạn chế FDI nhất trên thế giới, do đó khuyến khích các nước nới lỏng các chế độ của mình, các chuyên gia vẫn khẳng định rằng “trên thực tế, nhiều nền kinh tế châu Á vẫn bị dẫn dắt bởi các rào cản thương mại và đầu tư được biết đến hoặc bất thành văn do hoàn cảnh chính trị”. Vì lý do này, nhiều nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể thực hiện cách tiếp cận chờ đợi trong một hoặc hai năm tới.

Về mặt tiến trình đàm phán, ASEAN đã tổ chức và lãnh đạo sứ mệnh hiện thực hóa RCEP - nhưng về mặt địa chính trị, Trung Quốc mới là người được lợi nhiều nhất, mở rộng ảnh hưởng ra phần lớn châu Á - Thái Bình Dương. Nói tóm lại, nền kinh tế khổng lồ của Trung Quốc mang lại cho nước này đòn bẩy to lớn. Vì vậy, trong khi RCEP là thỏa thuận của ASEAN, Mỹ nằm ngoài khối thương mại, cũng như bên ngoài khối thương mại lớn nhất châu Á, CPTPP, kể từ khi cựu Tổng thống Donald Trump rút Mỹ vào năm 2017. Cả Mỹ hay EU, các siêu cường thương mại truyền thống của thế giới, có tiếng nói trong các cơ quan thương mại chủ chốt của châu Á.

Một chiến thắng khác của Trung Quốc là RCEP giúp họ đảm bảo thị trường láng giềng, khiến nước này trở thành một phần quan trọng trong việc Bắc Kinh nghiêng về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng thỏa thuận này cũng là một thắng lợi về mặt tái tổ chức kinh tế trong nước của Trung Quốc thông qua chiến lược tuần hoàn kép. Trong nhiều thập kỷ, một châu Á do Trung Quốc lãnh đạo đã cung cấp hàng hóa cho những nước khác, hầu hết là các thị trường ngoài châu Á.

RCEP giúp đảo ngược điều đó, thúc đẩy khu vực hóa và bản địa hóa. Bắc Kinh cũng sẽ ủng hộ thực tế rằng RCEP đưa nước này đến gần hơn với Úc, Nhật Bản và Hàn Quốc, những quốc gia mà Trung Quốc đã dành nhiều năm để tìm kiếm các hiệp định thương mại tự do song phương (trong bối cảnh căng thẳng chính trị gia tăng). Đây là thỏa thuận thương mại tự do đầu tiên giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, qua đó thúc đẩy các cuộc đàm phán về một thỏa thuận thương mại tự do cụ thể giữa Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc trong tương lai. Trong khi tất cả những điều này có thể khiến Trung Quốc bị ảnh hưởng, điều tiêu cực có thể là sự gia tăng hội nhập kinh tế có thể thực sự làm ngược lại, vì Trung Quốc hiện cũng gắn bó hơn với các nước láng giềng RCEP hùng mạnh của mình.

Như vậy, có thể nói thông qua các hoạt động tương tự như RCEP và CPTPP, đầu tàu của hội nhập kinh tế dường như hướng đến châu Á nhiều hơn.

Việt Dũng

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Việc ASEAN phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng sạch đang chứng tỏ là một lỗ hổng trong cuộc khủng hoảng năng lượng.
FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 17/5, Cơ quan Hỗ trợ chính sách APEC công bố đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mở đường quan trọng để nền kinh tế APEC tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2022 (WEF) đã chính thức thông báo việc tổ chức Hội nghị Thường niên năm 2022 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ, từ ngày 22 đến 26/5
Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cao ủy Thương mại EU Valdis Dombrovskis cho biết, Mỹ và Liên minh châu Âu đang tìm cách cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm.
Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Từ ngày 12/6 tới, các Bộ trưởng Thương mại WTO sẽ gặp nhau tại Geneva để diễn ra Hội nghị Bộ trưởng MC12 của Tổ chức Thương mại thế giới.

Tin cùng chuyên mục

“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

Ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu choáng váng khi Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố áp đặt lệnh cấm xuất khẩu với lý do thiếu dầu ăn trong nước.
Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Hai tháng trước, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã đưa ra báo động về nguồn cung thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

OPEC tiếp tục không đạt được mục tiêu sản xuất dầu của mình trong thỏa thuận với các thành viên OPEC+ trong tháng 4 đã không thể tăng sản lượng theo yêu cầu.
Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Chiều ngày 12/5, Bộ Ngoại giao cho biết, tính đến nay, Việt Nam đã ký với 20 nước và công nhận lẫn nhau của hộ chiếu vaccine.
Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Ngày 11/5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo mới, cho biết thế giới sẽ lập kỷ lục mới về công suất năng lượng tái tạo vào năm 2022.
Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Ngày 10/5, giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng và vượt qua kỷ lục được thiết lập vào tháng 3 khiến giá tăng vọt trước mùa lái xe cao điểm.
Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có hiệu lực vào đầu năm đã tiếp tục thúc đẩy doanh số trái cây các nước khối ASEAN vào thị trường Trung Quốc.
Đại hội đồng WTO hướng tới kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng

Đại hội đồng WTO hướng tới kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng

Ngày 9/5, phiên họp của Đại hội đồng WTO được tổ chức nhằm đạt được các kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 (MC12) ngày 12-15/6.
Bất chấp gió lớn, Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Bất chấp gió lớn, Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Với việc chuỗi cung ứng chuyển hướng sang Đông Nam Á, sự tăng cường hợp tác đang nâng tầm khu vực trở thành tâm điểm thế giới về sự cởi mở và kết nối.
Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng: Nga phô diễn vũ khí hiện đại

Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng: Nga phô diễn vũ khí hiện đại

131 loại vũ khí và thiết bị quân sự cùng 11.000 quân nhân tham gia lễ duyệt binh của Nga nhân kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9.5.
Tuyên bố chung của các quốc gia về tăng cường an ninh lương thực

Tuyên bố chung của các quốc gia về tăng cường an ninh lương thực

Ngày 6/5, Liên minh châu Âu (EU), Mỹ và các quốc gia khác đã đưa ra tuyên bố chung với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để củng cố an ninh lương thực toàn cầu.
Báo cáo toàn cầu về khủng hoảng an ninh lương thực đạt mức cao mới

Báo cáo toàn cầu về khủng hoảng an ninh lương thực đạt mức cao mới

Số người phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực và cần được hỗ trợ lương thực để cứu sống và hỗ trợ sinh kế tăng ở mức báo động.
Đồng đô la Mỹ tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu

Đồng đô la Mỹ tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu

"Đồng đô la Mỹ, vấn đề của thế giới" là hàm ý của một cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ đưa ra vào năm 1971 với các Bộ trưởng Tài chính khác.
Giá lương thực thế giới giảm nhẹ sau khi tăng kỷ lục

Giá lương thực thế giới giảm nhẹ sau khi tăng kỷ lục

Giá lương thực thế giới giảm nhẹ trong tháng 4 sau khi chạm mức cao kỷ lục tháng 3 - Theo báo cáo thường kỳ của Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) ngày 6/5.
Nga duyệt binh kỷ niệm 77 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức phô diễn sức mạnh công nghiệp quốc phòng

Nga duyệt binh kỷ niệm 77 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức phô diễn sức mạnh công nghiệp quốc phòng

Nga đã tổng duyệt cho sự kiện duyệt binh rầm rộ kỷ niệm 77 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức với sự phô diễn sức mạnh công nghiệp quốc phòng
Nghị viện châu Âu quyết định gia hạn thêm một năm đối với chứng chỉ Covid kỹ thuật số

Nghị viện châu Âu quyết định gia hạn thêm một năm đối với chứng chỉ Covid kỹ thuật số

Ngày 5/5, các nhà lập pháp của EU đã bỏ phiếu ủng hộ đề xuất gia hạn chứng chỉ Covid kỹ thuật số của EU cho đến tháng 6/2023, thay vì hết hạn mùa hè năm nay.
Cú sốc giá dầu ăn khiến thị trường toàn cầu hoang mang

Cú sốc giá dầu ăn khiến thị trường toàn cầu hoang mang

Giá dầu ăn đang chạm mức cao nhất mọi thời đại trên toàn thế giới, tạo ra các rối loạn trên thị trường.
Những tác động đa chiều sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất

Những tác động đa chiều sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất

Các chuyên gia cảnh báo rằng những nỗ lực của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhằm giảm lạm phát ở Mỹ gây ra những tác hại, thậm chí có thể kéo dài vài năm.
Hội nghị SOM 2 APEC: Thảo luận 3 mục tiêu chính của năm 2022

Hội nghị SOM 2 APEC: Thảo luận 3 mục tiêu chính của năm 2022

Hội nghị các quan chức cấp cao lần thứ hai của APEC (Hội nghị SOM2) và các cuộc họp liên quan được tổ chức trực tiếp từ ngày 9-19/5 tại Bangkok.
Cuộc đua chuyển đổi năng lượng ở châu Âu: Thua ngay trước khi bắt đầu

Cuộc đua chuyển đổi năng lượng ở châu Âu: Thua ngay trước khi bắt đầu

Công ty Tư vấn McKinsey dự kiến, năng lượng gió và mặt trời sẽ trở thành một loại năng xuất sản xuất tải trọng cơ bản sớm nhất vào năm 2030.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động