Tái chế và quản lý chất thải: Chính sách trọng tâm của kinh tế tuần hoàn

Trong khuôn khổ Tuần lễ Môi trường Việt Nam - Nhật Bản diễn ra từ ngày 15 - 17/12/2021, các nhà quản lý, nghiên cứu đầu ngành về chất thải rắn, kinh tế tuần hoàn của Nhật Bản và Việt Nam vừa có cuộc bàn luận nhằm hoàn thiện chính sách của Việt Nam trong việc mở rộng thực hiện kinh tế tuần hoàn, từng bước chuyển dịch từ mô hình kinh tế tuyến tính (chỉ quan tâm đến sản xuất - sử dụng - thải bỏ) sang nền kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát triển bền vững.

Xu thế tất yếu

Kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất, dịch vụ đặt ra mục tiêu kéo dài tuổi thọ của vật chất và loại bỏ tác động tiêu cực đến môi trường. Trên thế giới, kinh tế tuần hoàn được coi là mô hình kinh tế đáp ứng yêu cầu về giải quyết ô nhiễm môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Tái chế và quản lý chất thải: Chính sách trọng tâm của kinh tế tuần hoàn
Doanh nghiệp cần có trách nhiệm đối với vòng đời sản phẩm của mình

Tại Việt Nam, việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn gắn với phát triển bền vững, với tăng trưởng xanh đang được quan tâm, đề cập nhiều hơn trong những năm gần đây. Đặc biệt tại Luật Bảo vệ môi trường 2020 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, kinh tế tuần hoàn được thể hiện trải dài trong các quy định, từ nhãn nguy hại, nhãn sinh thái, nhãn xanh, đến quy định về mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất, yêu cầu tái chế, tái sử dụng và thu gom chất thải, các quy định về tín dụng xanh, trái phiếu xanh, công nghiệp môi trường, dịch vụ môi trường…

Theo đó, kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó quá trình sản xuất - tiêu dùng - cung cấp dịch vụ đảm bảo 4 mục tiêu: Tiết giảm sử dụng nguyên, nhiên, vật liệu; kéo dài vòng đời sản phẩm; giảm phát thải; không gây tác động xấu tới môi trường.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, để hiện thực hóa khái niệm và chuyển đổi nền kinh tế tuyến tính thành nền kinh tế tuần hoàn, đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ cho phép tất cả các thành phần của nền kinh tế áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong thiết kế, sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ, tiêu dùng cũng như xử lý chất thải.

Tại hội thảo quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, vừa diễn ra mới đây, bà Hata Yumiko, Trưởng bộ phận kinh tế tuần hoàn tài nguyên, Vụ Môi trường và Công nghệ công nghiệp, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, giới thiệu lịch sử hình thành và phát triển các chính sách kinh tế tuần hoàn ở Nhật Bản, tầm nhìn về nền kinh tế tuần hoàn năm 1999 đến tầm nhìn mới được xây dựng vào năm 2020. Bên cạnh đó là các đạo luật cơ bản để thiết lập "xã hội tuần hoàn - vật chất an toàn" được xây dựng trên tinh thần "mottainai" – văn hóa không lãng phí của người Nhật để khuyến khích giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải.

Những bài học, kinh nghiệm từ Nhật Bản sẽ giúp ích Việt Nam trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách kinh tế tuần hoàn.

Giải pháp thúc đẩy

Thực tế, kinh tế tuần hoàn đã xuất hiện ở Việt Nam cách đây 20 năm với những định danh khác, có thể là mô hình VAT (vườn - ao - chuồng), một mô hình đất nước nông nghiệp chúng ta thời kỳ đó đã áp dụng khá thành công. Còn có khái niệm “khu công nghiệp sinh thái”, “sản xuất sạch hơn”, “không phát thải” hay tái chế, tái sử dụng, tái sản xuất… cũng là một phần của kinh tế tuần hoàn đã được đề cập nhiều trong thời gian qua. Tuy nhiên, có thể coi đó là những khái niệm còn rời rạc, xen kẽ và thiếu tính hệ thống.

Kinh tế tuần hoàn đem đến một góc nhìn với tư duy hệ thống mới về việc sử dụng các nguồn nguyên vật liệu theo chiều hướng hiệu quả, tiết kiệm hơn, vòng đời dài hơn, đạt giá trị cao hơn so với cách thức truyền thống hiện tại. Một nghiên cứu của Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững thế giới cho thấy, việc áp dụng các mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ giúp tạo ra ít nhất 7.700 tỷ USD cơ hội thị trường vào năm 2030 cho doanh nghiệp và hơn 380 triệu cơ hội việc làm mới, đồng thời duy trì đà tăng trưởng bền vững của kinh tế toàn cầu.

Việc đưa khái niệm kinh tế tuần hoàn vào Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi là một trong những bước đột phá trong chính sách môi trường của Chính phủ Việt Nam. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khái niệm này và chuyển đổi nền kinh tế tuyến tính hiện tại thành nền kinh tế tuần hoàn đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ. Đặc biệt, để nhân rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn và tạo nên những phong trào thực hiện rộng khắp trong các doanh nghiệp nhỏ, vừa hay quy mô siêu nhỏ không hề đơn giản.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Quang Vinh - Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - nêu quan điểm: Ở Việt Nam, để nhân rộng các mô hình này và tạo nên những phong trào thực hiện rộng khắp trong các doanh nghiệp nhỏ, vừa hay quy mô siêu nhỏ không hề đơn giản. Nhất là khi kinh tế tuần hoàn chưa được luật hóa, chưa trở thành những quy định bắt buộc hay những điều kiện mà doanh nghiệp cần phải thực hiện khi khởi sự kinh doanh. Ngoài ra, cũng chưa có bất kỳ cơ chế cụ thể, chi tiết về những ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp về tiếp cận đất đai, tín dụng hay thuế, phí... từ đó, tạo động lực khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp bỏ tiền đầu tư và triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn hay chuyển đổi dây chuyền, quy trình hoạt động hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Theo PGS, TS Nguyễn Đình Thọ - Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, để triển khai các quy định này của Luật, trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã thể chế hóa cụ thể. Thứ nhất, sẽ thông qua kế hoạch quốc gia về thực hiện kinh tế tuần hoàn cho tất cả các ngành như công nghiệp, vận tải, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, các hoạt động liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất và lâm nghiệp. Đây là những trụ cột chính mà nhiều nước trên thế giới đang triển khai để các ngành thực hiện nền kinh tế tuần hoàn; thứ hai, lồng ghép mô hình kinh tế tuần hoàn vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch của các tỉnh, địa phương, các ngành kinh tế theo quy định của Luật Quy hoạch; thứ ba, yêu cầu doanh nghiệp áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong chuỗi giá trị sản phẩm và quá trình sản xuất của họ.

Các chuyên gia kinh tế khuyến cáo, lợi ích mà doanh nghiệp có thể đạt được khi thực thi mô hình kinh tế tuần hoàn là có thể nâng cao lượng khách hàng khi họ thể hiện trách nhiệm xã hội của mình đối với cộng đồng và xã hội; giúp doanh nghiệp giảm chi phí. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này đầu tư ban đầu tương đối lớn, do phải thay đổi công nghệ, đổi mới mô hình sản xuất, nhưng trong tương lai sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí rất lớn.
Thanh Tâm

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chính thức ra mắt Hiệp hội Blockchain Việt Nam

Chính thức ra mắt Hiệp hội Blockchain Việt Nam

Sáng 17/5, Hiệp hội Công nghệ chuỗi khối Việt Nam (Hiệp hội Blockchain Việt Nam) chính thức ra mắt và tiến hành đại hội thành lập.
Các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương: Đón đầu xu hướng công nghệ 4.0

Các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương: Đón đầu xu hướng công nghệ 4.0

Các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương đã chủ động trong nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ của cuộc Cách mạng công nghiệp vào các sản phẩm do Viện chế tạo.
Hội thảo “thúc đẩy khoa học và công nghệ cho doanh nghiệp”

Hội thảo “thúc đẩy khoa học và công nghệ cho doanh nghiệp”

Ngày 15/5, Hiệp hội Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội nghị thường niên năm 2022 và Hội thảo “Thúc đẩy khoa học công nghệ cho doanh nghiệp”
Công nghệ 5G thúc đẩy phát triển robot thông minh

Công nghệ 5G thúc đẩy phát triển robot thông minh

Công nghệ 5G phát triển giúp thúc đẩy sự phát triển của thế hệ robot năng suất, thông minh và tiên tiến hơn, có khả năng tư duy phản biện và hiệu quả cao.
Thị trường ô tô tháng 4 tăng trưởng 40%

Thị trường ô tô tháng 4 tăng trưởng 40%

Việc doanh số bán ô tô tháng 4/2022 tăng 14% so với tháng liền trước và 40% cùng kỳ năm 2021 cho thấy thị trường ô tô trong nước vẫn đang khá sôi động.

Tin cùng chuyên mục

84 giải pháp đạt giải Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật toàn quốc lần thứ 16

84 giải pháp đạt giải Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật toàn quốc lần thứ 16

Chiều 10/5, Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) tổ chức Tọa đàm Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật toàn quốc lần thứ 16 (2020-2021).
BMW và THACO AUTO ra mắt mẫu xe BMW X4 mới tại Việt Nam

BMW và THACO AUTO ra mắt mẫu xe BMW X4 mới tại Việt Nam

BMW và THACO AUTO chính thức ra mắt mẫu xe BMW X4 mới, mở ra bước tiến vượt bậc cho việc cách tân dòng xe BMW Sports Activity Coupe (SAC).
Triệu hồi hơn 700 xe Audi Q5 tại Việt Nam

Triệu hồi hơn 700 xe Audi Q5 tại Việt Nam

Audi Việt Nam tiến hành chương trình triệu hồi 726 xe do dính lỗi lắp đặt miếng bảo vệ trên xe Audi Q5.
THACO AUTO chính thức giới thiệu mẫu xe Mazda CX-8

THACO AUTO chính thức giới thiệu mẫu xe Mazda CX-8

Ngày 07/05/2022 THACO AUTO chính thức giới thiệu New Mazda CX-8 – mẫu SUV thế hệ mới là sự kết hợp hoàn hảo giữa ngoại thất sang trọng cùng nội thất tinh tế.
Nghiên cứu đầu tiên của Viện Dầu khí Việt Nam được Mỹ cấp bằng sáng chế

Nghiên cứu đầu tiên của Viện Dầu khí Việt Nam được Mỹ cấp bằng sáng chế

Mỹ vừa cấp Bằng sáng chế cho nghiên cứu làm mới xúc tác FCC thải của Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) - đơn vị nghiên cứu thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam.
30% “người lớn tuổi” ở Đông Nam Á lo lắng khi thanh toán trực tuyến

30% “người lớn tuổi” ở Đông Nam Á lo lắng khi thanh toán trực tuyến

Nghiên cứu cho thấy những lo lắng về giao dịch thanh toán trực tuyến và sự tin tưởng vào phần mềm chống virus của người lớn tuổi so với thế hệ trẻ lớn hơn.
Ảnh hưởng chuỗi cung ứng, xe máy tay ga Honda khan hàng

Ảnh hưởng chuỗi cung ứng, xe máy tay ga Honda khan hàng

Công ty Honda Việt Nam (HVN) vừa có thông báo về tác động của chuỗi cung ứng ảnh hưởng nặng nề đến tình trạng sẵn có của một số mẫu xe tay ga trong nước.
Toyota  Fortuner 2022 - “Lướt hành trình, Đậm dấu ấn”

Toyota Fortuner 2022 - “Lướt hành trình, Đậm dấu ấn”

Công ty Ô tô Toyota Việt Nam ngày hôm nay, 4/5, đã giới thiệu Toyota Fortuner 2022 với những nâng cấp về an toàn và tiện nghi hiện đại.
VinFast Canada tổ chức Roadshow trải nghiệm VF8 và VF9 trên toàn quốc

VinFast Canada tổ chức Roadshow trải nghiệm VF8 và VF9 trên toàn quốc

Ngày 29/4/2022 - VinFast Canada công bố sẽ tổ chức Roadshow trên quy mô toàn quốc từ ngày 29/4 đến 18/7/2022, nhằm quảng bá trực tiếp tới người tiêu dùng. Bên cạnh các mẫu xe VF 8 và VF 9, khách hàng Canada sẽ được tìm hiểu và trải nghiệm các tiện ích độc đáo mô phỏng trên xe kèm giải pháp trạm sạc và dịch vụ thuê pin.
Doanh nghiệp công nghệ: Tiên phong chuyển đổi số

Doanh nghiệp công nghệ: Tiên phong chuyển đổi số

Các doanh nghiệp công nghệ trong nước đã tiếp cận nhanh chóng các công nghệ mới, giúp giải quyết các bài toán ứng dụng công nghệ thông tin của các doanh nghiệp.
LienVietPostBank hợp tác với IBM đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số

LienVietPostBank hợp tác với IBM đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số

Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) và IBM mới đây công bố rằng IBM Consulting sẽ hỗ trợ LienVietPostBank đưa ra lộ trình chiến lược nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số.
Top 10 Doanh nghiệp CNTT Việt Nam 2022 tìm kiếm doanh nghiệp nghìn tỷ

Top 10 Doanh nghiệp CNTT Việt Nam 2022 tìm kiếm doanh nghiệp nghìn tỷ

Điểm mới, đặc biệt của Chương trình Top 10 Doanh nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam 2022 đó là lựa chọn, thành lập và công bố Câu lạc bộ doanh nghiệp nghìn tỷ.
Công cụ mới giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tránh rủi ro an ninh mạng

Công cụ mới giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tránh rủi ro an ninh mạng

An ninh mạng đã trở thành một lĩnh vực trọng tâm chính của các tổ chức khi họ áp dụng hình thức làm việc kết hợp (Hybrid work), cho phép nhân viên làm việc an toàn từ mọi nơi và thông qua các thiết bị khác nhau. Điều này đã mở rộng bề mặt tấn công và gia tăng rủi ro an ninh mạng, vượt ngoài phạm vi bảo vệ của các doanh nghiệp.
Tăng tốc chuyển đổi số, doanh nghiệp Việt cần bứt phá để đi thật nhanh

Tăng tốc chuyển đổi số, doanh nghiệp Việt cần bứt phá để đi thật nhanh

Là một cái tên mới nổi trong làng công nghệ thông tin, Công ty cổ phần Tập đoàn Meey Land đã thể hiện những bước tiến đột phá qua các sản phẩm/dịch vụ tiện ích, trở thành một doanh nghiệp nổi bật trong lĩnh vực công nghệ bất động sản tại Việt Nam.
Audi Việt Nam triệu hồi Audi Q5 để thay túi khí

Audi Việt Nam triệu hồi Audi Q5 để thay túi khí

Audi Việt Nam triệu hồi toàn bộ xe Audi Q5 được sản xuất từ năm 2009 đến năm 2012 được nhập khẩu và phân phối chính thức tại thị trường Việt Nam để kiểm tra, thay thế túi khí trên vô lăng lái.
Xe điện IONIQ 5 có mặt tại Việt Nam

Xe điện IONIQ 5 có mặt tại Việt Nam

Sản phẩm xe điện IONIQ 5 đã được Tập đoàn Thành Công (TC Group) và Hyundai Motor chính thức giới thiệu hôm nay, 26/4, nhằm mang lại trải nghiệm sớm cho khách hàng và thị trường Việt Nam.
Công nghệ pin LFP có trong 5 mẫu xe máy điện Vinfast vừa ra mắt

Công nghệ pin LFP có trong 5 mẫu xe máy điện Vinfast vừa ra mắt

Công nghệ sản xuất pin LFP với ưu điểm vượt trội về tuổi thọ, độ ổn định và vận hành an toàn đã được VinFast làm chủ. Trong buổi công bố hôm nay, 26/4, doanh nghiệp cho biết: trước mắt, pin LFP sẽ được ứng dụng cho 5 mẫu xe máy điện thế hệ mới của VinFast gồm Feliz S, Klara S (2022), Vento S, Theon S và Evo 200, với khả năng hoạt động lên tới gần 200 km sau mỗi lần sạc đầy.
Kia K5 – D sedan cao cấp chinh phục người trẻ

Kia K5 – D sedan cao cấp chinh phục người trẻ

Cùng với diện mạo thời trang, Kia K5 mới dường như còn đặc biệt “sinh ra” để chinh phục những khách hàng trẻ, thành đạt bởi thiết đậm chất thể thao, không gian nội thất nhiều công nghệ cùng giá bán tốt nhất phân khúc.
Ứng dụng đầu tư tài chính Wealth Management trên App MBBank đạt Giải Sao Khuê 2022

Ứng dụng đầu tư tài chính Wealth Management trên App MBBank đạt Giải Sao Khuê 2022

Là công cụ quản lý tài chính cá nhân đắc lực, cho phép khách hàng kết nối với hệ sinh thái sản phẩm tài chính đa dạng ngay trên thiết bị di động, ứng dụng đầu tư tài chính Wealth Management trên App MBBank đã mang về Giải thưởng Sao Khuê lần thứ tư liên tiếp cho Ngân hàng TMCP Quân đội (MB).
Việt Nam luôn nằm trong Top 10 các quốc gia hấp dẫn nhất thế giới về gia công phần mềm

Việt Nam luôn nằm trong Top 10 các quốc gia hấp dẫn nhất thế giới về gia công phần mềm

Hơn 2 thập kỷ đem chuông đi đánh xứ người, từ con số 0, ngành phần mềm và dịch vụ công nghệ thông tin giờ đã ghi dấu ấn đậm nét trên bản đồ công nghệ thông tin thế giới, luôn nằm trong top 10 các quốc gia hấp dẫn nhất về gia công phần mềm, đối tác ưu thích số 1 và đối tác lớn thứ 2 về offshore của Nhật Bản.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động