Tự chủ nguồn nguyên vật liệu để phát triển công nghiệp bền vững

Do công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước kém phát triển, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung nguyên phụ liệu, linh kiện nhập khẩu. Tuy nhiên, nhìn theo hướng tích cực thì đây chính là cơ hội để ngành công nghiệp nhìn nhận lại thực lực của mình và hướng đến tự chủ trong sản xuất.

Phụ thuộc nguồn cung

Theo Bộ Công Thương, ngành CNHT kém phát triển, thực tế cho thấy công nghiệp chế biến, chế tạo của Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung cấp nguyên phụ liệu, linh kiện đầu vào nhập khẩu - đặc biệt là các ngành công nghiệp chủ lực như điện tử; dệt may; da - giày - túi xách; sản xuất, lắp ráp ô tô... Chính vì vậy, khi dịch bệnh Covid-19 bùng nổ tại các quốc gia cung ứng linh phụ kiện sản xuất chủ yếu cho Việt Nam như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản..., ngành công nghiệp trong nước đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc bảo đảm các yếu tố đầu vào sản xuất. Phải đến khi các quốc gia nêu trên đã qua đỉnh dịch, nguồn cung ứng nguyên phụ liệu nhập khẩu cho các ngành sản xuất của Việt Nam mới được phục hồi.

ếu đà kiểm soát dịch bệnh theo chiều hướng khả quan, các biện pháp hỗ trợ, khôi phục nền kinh tế được triển khai đồng bộ, khả năng sản xuất công nghiệp trong 2 tháng cuối năm sẽ có sự tăng trưởng cao hơn...
Phát triển CNHT từng bước tự chủ nguồn nguyên vật liệu, linh phụ kiện trong nước là một trong những vấn đề cốt lõi để phát triển bền vững công nghiệp Việt Nam

Việc đánh giá tác động ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 đến các ngành sản xuất trong nước đã cho thấy rõ một trong những điểm yếu của kinh tế Việt Nam: Nội lực của ngành sản xuất hạn chế, phụ thuộc rất lớn vào các chuỗi cung ứng nước ngoài; CNHT kém phát triển khiến Việt Nam không tự chủ được về các yếu tố đầu vào của sản xuất dẫn đến tình trạng phụ thuộc phần lớn vào linh phụ kiện, nguyên vật liệu nhập khẩu (mà việc nhập siêu các yếu tố đầu vào cho sản xuất là tình trạng kéo dài từ rất nhiều năm trở lại đây), khiến giá trị gia tăng của các ngành công nghiệp nội địa rất thấp.

Bộ Công Thương nhìn nhận, những năm gần đây, ngành công nghiệp chế tạo, chế biến chiếm tỷ trọng cao gần 40% trong tổng doanh thu thuần sản xuất kinh doanh của nền kinh tế, nhưng chỉ đóng góp khoảng gần 14% GDP, giá trị gia tăng rất thấp so với các ngành công nghiệp khác. Số liệu của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) cũng cho thấy, 5 năm trở lại đây, trong cơ cấu giá trị gia tăng trong các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam, giá trị gia tăng từ nước ngoài vẫn chiếm tỷ lệ lớn, đặc biệt là từ Trung Quốc và Hàn Quốc, trong khi tỷ lệ hàm lượng giá trị gia tăng nội địa vẫn còn thấp và chưa có nhiều chuyển dịch đáng kể (2 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là hàng dệt may và hàng điện tử có tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước chỉ lần lượt là hơn 50% và hơn 37%).

Tăng liên kết, tập trung để tự chủ nguồn nguyên liệu

Theo nhận định của Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), thực trạng phụ thuộc nguyên phụ liệu không chỉ gây ảnh hưởng đến việc phát triển sản xuất và tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn, sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng đến công nghiệp nói riêng và kinh tế Việt Nam nói chung trong dài hạn. “Phát triển CNHT từng bước tự chủ nguồn nguyên vật liệu, linh phụ kiện trong nước là một trong những vấn đề cốt lõi để phát triển bền vững công nghiệp Việt Nam”, đại diện lãnh đạo Cục Công nghiệp nêu cụ thể.

Trên cơ sở đó phải nâng cao năng lực các doanh nghiệp CNHT, điều kiện tiên quyết là phải có ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong nước phát triển. Từ đó, mở ra cơ hội thị trường cho doanh nghiệp CNHT trở thành nhà cung cấp, tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp sản phẩm cuối cùng. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng cần tích cực mở rộng thị trường nước ngoài cho doanh nghiệp CNHT, cùng với đó sẽ tiếp nhận quy trình kỹ thuật và kỹ năng sản xuất từ nước ngoài để nâng cao năng lực sản xuất.

Ngoài ra, đại diện Cục Công nghiệp cũng nhắc tới yếu tố tạo cơ hội hình thành và phát triển chuỗi giá trị trong nước, thông qua thu hút đầu tư hiệu quả và thúc đẩy kết nối kinh doanh, liên kết giữa các doanh nghiệp (DN) Việt Nam với các DN đa quốc gia, các công ty sản xuất, lắp ráp trong nước và nước ngoài. Trong đó xây dựng các khu CNHT tập trung để tạo cụm liên kết ngành; phát triển các ngành công nghiệp vật liệu nhằm tăng cường tính tự chủ về nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất, giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm và DN Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Trương Thị Chí Bình - Phó Chủ tịch Hiệp hội CNHT Việt Nam (VASI) - đề xuất, về lâu dài Chính phủ có thể ban hành Luật Công nghiệp hỗ trợ, Luật Phát triển công nghiệp để khẳng định tầm quan trọng của loại hình công nghiệp này, từ đó có các chính sách chuyên biệt nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp, đón các dòng đầu tư và dịch chuyển sản xuất từ các quốc gia.

Cùng với đó, Bộ Công Thương triển khai hỗ trợ xây dựng, định hướng, phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cung ứng dịch vụ công nghệ cao. Bên cạnh đó, Bộ cũng sẽ đẩy mạnh hiệu quả và phát triển một số dịch vụ ứng dụng công nghệ cao có chất lượng và giá trị gia tăng cao, CNHT phục vụ phát triển công nghiệp công nghệ cao.

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực công nghiệp cũng cho rằng, trước tiên cần bảo đảm quy mô thị trường nội địa để phát triển CNHT trước khi hướng đến các thị trường xuất khẩu. Rất cần có các chính sách phù hợp nhằm bảo vệ thị trường nội địa, tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh để thúc đẩy phát triển sản xuất các sản phẩm công nghiệp trong nước.

Bộ Công Thương đang triển khai thực hiện Chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao đến năm 2030 theo Quyết định số 130/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là thúc đẩy hình thành, phát triển một số ngành công nghiệp công nghệ cao...
Lan Anh

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Khai báo hóa chất chỉ mất 15 giây, xóa bỏ khoảng 70.000 bộ hồ sơ giấy/năm

Khai báo hóa chất chỉ mất 15 giây, xóa bỏ khoảng 70.000 bộ hồ sơ giấy/năm

Theo Cục Hóa chất (Bộ Công Thương), việc khai báo hóa chất qua Cổng thông tin một cửa quốc gia sau 15 giây nhận được kết quả, giảm chi phí in ấn, hồ sơ.
Ngành công nghiệp: Những dấu ấn nổi bật

Ngành công nghiệp: Những dấu ấn nổi bật

Quá trình phát triển công nghiệp của Việt Nam thời gian qua cho thấy, ngành công nghiệp đã đạt được những kết quả tương đối toàn diện.
Bộ Công Thương rốt ráo gỡ “điểm nghẽn” nguồn cung nguyên liệu

Bộ Công Thương rốt ráo gỡ “điểm nghẽn” nguồn cung nguyên liệu

Bộ Công Thương đang rốt ráo yêu cầu các hiệp hội, doanh nghiệp có đánh giá, rà soát kỹ lưỡng sớm gỡ khó nguồn cung nguyên liệu tại thời điểm này.
Pandora đầu tư 100 triệu USD xây dựng cơ sở chế tác trang sức tại Việt Nam

Pandora đầu tư 100 triệu USD xây dựng cơ sở chế tác trang sức tại Việt Nam

Cơ sở chế tác trang sức mới sẽ sử dụng 100% năng lượng tái tạo và tạo ra hơn 6.000 việc làm. Pandora cam kết khoản đầu tư 100 triệu USD trong dài hạn.
Đẩy mạnh chuỗi công nghiệp công nghệ cao

Đẩy mạnh chuỗi công nghiệp công nghệ cao

Nhiều khu công nghiệp công nghệ cao đã được hình thành với những dây chuyền sản xuất hiện đại, đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước và xuất khẩu.

Tin cùng chuyên mục

Lời giải nào cho bài toán vốn cho nguồn kinh phí?

Lời giải nào cho bài toán vốn cho nguồn kinh phí?

Nguồn vốn triển khai chương trình khuyến công hiện chủ yếu đến từ ngân sách, do vậy “cung luôn không đủ cầu” khiến nguồn kinh phí dành cho chương trình bị giảm.
Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 2: Cần cơ chế đặc thù

Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 2: Cần cơ chế đặc thù

Với nguồn tài nguyên niken sẵn có, để tạo điều kiện cho ngành phát triển, giúp các doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn nguyên liệu cần có một cơ chế đặc thù.
Bộ Công Thương mong muốn tạo thuận lợi cho ngành thép lớn mạnh

Bộ Công Thương mong muốn tạo thuận lợi cho ngành thép lớn mạnh

Theo Bộ Công Thương, cần có chính sách đặc thù, riêng biệt để thúc đẩy cũng như định hướng để phát triển ngành thép.
Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 1: Cơn “khát” niken vẫn chưa dừng

Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 1: Cơn “khát” niken vẫn chưa dừng

Dịch bệnh và những xung đột địa chính trị thời gian qua đã tác động lớn tới nhiều mặt hàng, trong đó có Niken - một kim loại quan trọng với ngành công nghiệp.
Giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu để tăng sức cạnh tranh trong ngành công nghiệp

Giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu để tăng sức cạnh tranh trong ngành công nghiệp

Nguồn cung nguyên liệu khan hiếm khiến cho các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đứng trước nguy cơ thiếu nguyên liệu sản xuất, các đơn hàng đình trệ...
Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm thế mạnh của Thái Bình: Tăng tỷ lệ nội địa hóa

Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm thế mạnh của Thái Bình: Tăng tỷ lệ nội địa hóa

Thái Bình đặt mục tiêu đến năm 2025,sẽ là tỉnh có ngành công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, trong đó, tập trung phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ.
Xây dựng trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp: Kiến tạo động lực, thúc đẩy tăng trưởng

Xây dựng trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp: Kiến tạo động lực, thúc đẩy tăng trưởng

Thời gian qua, ngành công nghiệp Việt Nam có sự phát triển mạnh mẽ với tỷ lệ tăng trưởng cao, tuy nhiên, giá trị tạo ra vẫn thấp.
Hậu Giang phê duyệt quy hoạch 8 dự án khu công nghiệp

Hậu Giang phê duyệt quy hoạch 8 dự án khu công nghiệp

Tỉnh Hậu Giang vừa phê duyệt Danh mục 8 đồ án quy hoạch phân khu xây dựng khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Tổng diện tích cho 8 dự án khoảng 1.741ha.
Ngành dệt may lấy lại đà tăng trưởng, doanh thu quý 1 tăng hơn 44%

Ngành dệt may lấy lại đà tăng trưởng, doanh thu quý 1 tăng hơn 44%

Lợi nhuận trước thuế của ngành dệt may đạt 376,7 tỷ đồng, tăng 73,9% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó ngành sợi tăng 139%, ngành may tăng 167% so với cùng kỳ.
Sự thật về nguồn viện trợ của Mỹ tại Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975

Sự thật về nguồn viện trợ của Mỹ tại Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975

Thông tin được tổng hợp từ cuốn sách 21 năm viện trợ Mỹ ở Việt Nam, NXB Thông Tin, xuất bản năm 1991 của nhà sử học kinh tế Đặng Phong đã làm rõ về vai trò của nguồn viện trợ Mỹ đối với nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 21 năm (từ năm 1954 - 1975). Đó cũng là những tư liệu quý góp phần phản bác quan điểm sai trái về nền kinh tế miền Nam trước và sau 1975.
4 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 7,5%

4 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 7,5%

Trong 4 tháng đầu năm 2022, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 1.777,4 nghìn tỷ đồng, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) ước tính tăng 7,5% so với năm 2021.
Hậu Giang: Giảm dần tỷ lệ nhập khẩu nguyên phụ liệu

Hậu Giang: Giảm dần tỷ lệ nhập khẩu nguyên phụ liệu

Đến năm 2025, tỉnh Hậu Giang đặt mục tiêu phấn đấu, ưu tiên phát triển các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ đáp ứng nhu cầu nội địa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Chính phủ phê duyệt đã xác định mục tiêu đến năm 2030. Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đinh Trọng Thắng – Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư).
Phát triển ngành cơ khí Việt Nam: Kiến nghị cần sớm có Luật Cơ khí

Phát triển ngành cơ khí Việt Nam: Kiến nghị cần sớm có Luật Cơ khí

Chỉ khi được “Luật hóa” thì các ngành cơ khí chế tạo - một trong những ngành xương sống cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước mới có khả năng phát triển.
COVID-19 được kiểm soát, sản xuất công nghiệp tăng 9,4% so cùng kỳ

COVID-19 được kiểm soát, sản xuất công nghiệp tăng 9,4% so cùng kỳ

Sau khi dịch COVID-19 được kiểm soát, các doanh nghiệp đã chủ động hơn về lao động và kế hoạch sản xuất kinh doanh, khắc phục khó khăn để phục hồi, mở rộng sản xuất.
Doanh nghiệp cơ khí chế tạo trong nước: Liệu có nắm được cơ hội vàng?

Doanh nghiệp cơ khí chế tạo trong nước: Liệu có nắm được cơ hội vàng?

Tính riêng mảng điện gió, đến năm 2045 với công suất dự kiến 40.000 MW và có thể mở rộng, giá trị lắp đặt chế tạo sẽ đem lại khoảng 40 tỷ USD cho ngành cơ khí.
Xoay sở tìm nguyên liệu trước gián đoạn từ Trung Quốc

Xoay sở tìm nguyên liệu trước gián đoạn từ Trung Quốc

Tìm nguyên liệu thay thế trong nước, thương lượng với đối tác để kéo dài thời gian giao hàng… là giải pháp mà nhiều doanh nghiệp đang xoay sở để ứng phó trước tình trạng gián đoạn nguồn cung nguyên liệu từ Trung Quốc.
Triển lãm VME và NEPCON Việt Nam: Cơ hội kết nối kinh doanh, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Triển lãm VME và NEPCON Việt Nam: Cơ hội kết nối kinh doanh, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Ngày 26/4, Công ty Reed Tradex Việt Nam tổ chức lễ khởi động Triển lãm công nghiệp quốc tế VME (VietNam Manufacturing Expo) 2022 và Triển lãm điện tử quốc tế NEPCON Việt Nam 2022 và ký kết thỏa thuận hợp tác Dự án Cộng đồng sáng kiến doanh nghiệp (Business Innovation Zone) 2022.
Ngành cơ khí Đà Nẵng tìm hướng đi thích ứng với cuộc cách mạng 4.0

Ngành cơ khí Đà Nẵng tìm hướng đi thích ứng với cuộc cách mạng 4.0

Doanh nghiệp cơ khí trên địa bàn TP. Đà Nẵng có sự gia tăng cả về số lượng và chất lượng trong giai đoạn 2011 – 2020. Tuy nhiên, quy mô các doanh nghiệp cơ khí còn nhỏ, công nghệ phần lớn lạc hậu. Vì vậy, để tồn tại và phát triển, đặc biệt là trong CMCN 4.0, doanh nghiệp phải chủ động thay đổi, số hóa, tối đa hóa tự động hóa và tận dụng hiệu quả các chính sách.
Thêm 10 bến cảng biển mới thuộc các cảng biển Việt Nam

Thêm 10 bến cảng biển mới thuộc các cảng biển Việt Nam

Bộ Giao thông Vận tải vừa có Quyết định số 552/QĐ-BGTVT về việc công bố danh mục bến cảng thuộc các cảng biển Việt Nam.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động