“Vén màn” khủng hoảng năng lượng châu Âu

Dù nhiều quốc gia đã công bố mục tiêu giảm phát thải đầy tham vọng, nhưng những mục tiêu này thường kéo dài trong tương lai, đến năm 2050, thậm chí là năm 2060. Còn hiện tại, các nước châu Âu đang phải đối diện với cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện.

Giá khí đốt tăng mạnh dẫn đến lạm phát

Giá khí đốt tự nhiên đã tăng ở châu Âu khi các nước nới lỏng việc đóng cửa do Covid-19, thúc đẩy một cuộc khủng hoảng có khả năng ảnh hưởng đến chi phí của người tiêu dùng trong mùa Đông này. Giá khí đốt tự nhiên cao gấp sáu lần so với năm ngoái và gấp khoảng bốn lần so với mùa Xuân vừa qua. Giá khí đốt lại tác động mạnh lên thị trường điện, vì hơn 1/5 lượng điện của châu Âu là từ khí đốt tự nhiên. Các chính phủ đang đua nhau ban hành trợ cấp và cắt giảm thuế trong nỗ lực bảo vệ người tiêu dùng.

“Vén màn” khủng hoảng năng lượng châu Âu

Giá năng lượng tăng cao ở châu Âu đi kèm với lạm phát

Liên minh châu Âu (EU) phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu khí đốt tự nhiên từ bên ngoài khối, do sản xuất trong nước giảm. Theo cơ quan thống kê Eurostat, EU đã phải nhập khẩu gần 90% lượng khí đốt tự nhiên từ bên ngoài khối vào năm 2019. Nga là nước xuất khẩu khí đốt tự nhiên lớn nhất trong khối, chiếm 43,4% lượng nhập khẩu từ bên ngoài EU vào năm 2020, tiếp theo là Na Uy. Các nhà phân tích đã đặt ra nhiều câu hỏi về nguồn cung đến từ Nga trong năm nay và liệu nước này có giữ lại lượng khí đốt bổ sung để buộc phải mở đường ống Nord Stream 2 (Dòng chảy phương Bắc 2) mới hoàn thành hay không. Một trong những mối quan tâm của EU trong năm nay là trữ lượng khí đốt tự nhiên thấp hơn so với mức dự trữ vào thời điểm này năm ngoái. Mặc dù ở mức khoảng 95% vào tháng 10 năm ngoái, nhưng hiện ở mức khoảng 75% sau khi lượng dự trữ giảm sau một mùa Đông dài.

Theo dữ liệu mới công bố của Eurostat, giá khí đốt tự nhiên tăng cao đã thúc đẩy lạm phát trên 19 quốc gia trong khu vực đồng euro. Lạm phát đang ở mức cao nhất trong 13 năm - là 3,4% ở các nước khu vực đồng euro, do lạm phát 17,4% trong lĩnh vực năng lượng. Con số này tăng so với mức lạm phát -8,2% trong cùng lĩnh vực vào tháng 9 năm ngoái. Khí đốt tự nhiên là nhiên liệu được tiêu thụ nhiều thứ hai ở 27 quốc gia thành viên EU sau dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ. Mặc dù mức tiêu thụ đã giảm so với năm 2008, nhưng nó vẫn là một nguồn năng lượng lớn.

Thảm họa mới nhưng hiện tượng không mới

Sự tăng vọt giá năng lượng hiện nay tiên lượng một thảm họa đang chờ đợi xảy ra. Sự phục hồi kinh tế nhanh hơn dự kiến từ cuộc suy thoái do dịch Covid-19, cộng với thời tiết có phần lạnh hơn ở Bắc bán cầu, đủ để đẩy giá lên mức cao nhất trong một thập kỷ. Giá nhiên liệu hóa thạch tăng về nguyên tắc là động lực lý tưởng cho quá trình chuyển đổi xanh, bởi vì chúng làm cho năng lượng tái tạo trở nên cạnh tranh hơn. Nhưng vấn đề là người tiêu dùng đã quen với giá thấp và giờ đang lo lắng về sự gia tăng đột ngột. Hiện tượng này không phải mới.

“Vén màn” khủng hoảng năng lượng châu Âu

Khủng hoảng năng lượng đang khiến châu Âu trở nên nghèo năng lượng

Vào đầu những năm 1990, nhiều nước Trung và Đông Âu phải đối mặt với vấn đề tương tự khi họ mất quyền tiếp cận nguồn cung cấp năng lượng giá rẻ từ Liên Xô. Thời điểm đó, giá năng lượng trong khu vực thấp đến mức hầu hết các tòa nhà không được cách nhiệt đầy đủ, và hệ thống sưởi thậm chí không được đo lường. Việc chuyển sang giá thị trường gây ra những vấn đề đặc biệt nghiêm trọng đối với một số lượng lớn người về hưu sống trong các khu chung cư kém chất lượng, vì lương hưu của họ đột ngột thấp hơn tiền sưởi.

Đối với hầu hết các nhà kinh tế, giải pháp là rõ ràng: các chính phủ nên để giá năng lượng theo mức thị trường và sử dụng một số nguồn thu tăng để trả một lần cho các hộ gia đình nghèo hơn để bù đắp chi phí cao hơn. Tất cả các tổ chức đa phương và lớn của châu Âu - bao gồm Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới và Ủy ban châu Âu - đã ủng hộ cách tiếp cận này và các chính phủ của khu vực đã triển khai dần dần theo thời gian. Trung và Đông Âu vẫn chưa giải quyết được hoàn toàn vấn đề - nhà ở vẫn tiết kiệm năng lượng hơn ở Tây Âu - nhưng hầu hết các nước trong khu vực đã đạt được những tiến bộ đáng kể.

Một bài học từ hiệu quả hoạt động khác nhau là chất lượng quản trị của một quốc gia ảnh hưởng mạnh mẽ đến tốc độ cải thiện hiệu quả năng lượng của quốc gia đó. Ví dụ, Estonia quốc gia thường đứng đầu bảng xếp hạng quản trị khu vực, đã thúc đẩy hiệu quả năng lượng nhanh hơn một số nước Tây Balkan, nơi chất lượng quản trị kém hơn nhiều và thị trường năng lượng vẫn còn méo mó. Ở Bulgaria, khoảng 33% dân số cảm thấy không thể giữ ấm đầy đủ cho ngôi nhà của mình - một yếu tố chính trong định nghĩa của EU về tình trạng nghèo năng lượng. Tỷ lệ tương ứng ở Estonia ít hơn 3%, mặc dù thực tế mùa Đông ở đó kéo dài hơn nhiều và số ngày nhiệt độ cao hơn 50% so với Bulgaria.

Phong trào “áo vest vàng” của Pháp, thường được coi là một trở ngại đối với các chính sách xanh, cung cấp một ví dụ khác. Cuộc nổi dậy bắt đầu vào năm 2018 chủ yếu bao gồm những người có công việc và lối sống phụ thuộc vào việc đi lại bằng ô tô - và do đó là xăng rẻ. Họ đại diện cho một tỷ lệ nhỏ trong xã hội Pháp (số lượng các nhà hoạt động mặc áo vest vàng vẫn còn thấp), nhưng là một nhóm có tiếng nói cao. Trong những trường hợp như thế này, câu hỏi đặt ra cho các hệ thống chính trị là làm thế nào để chăm sóc một nhóm thiểu số nhỏ có sinh kế bị đe dọa bởi sự thay đổi. Câu trả lời dễ dàng là cung cấp trợ cấp nhiên liệu. Nhưng trợ cấp không phải là một giải pháp lâu dài khả thi, bởi vì chính phủ sẽ phải tăng chúng lên mỗi khi chi phí đi lại bằng ô tô tăng lên, vì nó phải theo bất kỳ kịch bản khử cacbon nào. Kết luận là các xã hội không thể chấp nhận giá năng lượng ngày nay khó có khả năng chuẩn bị đầy đủ cho quá trình chuyển đổi xanh, bất kể lời hứa không có thực cho năm 2050 hoặc xa hơn. Thay vào đó, các nước có khả năng hành động quá muộn và quá đột ngột, điều này sẽ không chỉ gây tốn kém về kinh tế mà còn không thể kiểm soát được về chính trị.

Trợ cấp năng lượng không phải là một giải pháp khả thi trong dài hạn, do đó, các nước châu Âu nói riêng và thế giới nói chung cần hành động khẩn cấp trong việc chuyển đổi năng lượng xanh.
Việt Dũng

Tin mới nhất

Doanh nghiệp EU duy trì vị thế nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN

Doanh nghiệp EU duy trì vị thế nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang tiếp tục vị thế là nền kinh tế khu vực phát triển nhanh nhất thế giới vào năm 2022, được củng cố bởi sự phục hồi sau đại dịch trong nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Mỹ tăng thêm 13,4 triệu thùng dầu từ kho dự trữ để giảm áp lực tăng giá

Mỹ tăng thêm 13,4 triệu thùng dầu từ kho dự trữ để giảm áp lực tăng giá

Ngày 26/1, chính quyền Mỹ đã phê duyệt việc giải phóng thêm 13,4 triệu thùng dầu thô từ kho dự trữ dầu mỏ chiến lược trong một động thái được Nhà Trắng công bố lần đầu tiên vào tháng 11 năm ngoái như một nỗ lực nhằm giảm bớt áp lực tăng giá nhiên liệu.
Đại hội đồng WTO thảo luận riêng về ứng phó với đại dịch

Đại hội đồng WTO thảo luận riêng về ứng phó với đại dịch

Ngày 27/1, cuộc họp không chính thức của Đại hội đồng WTO đã được tổ chức để thảo luận về phản ứng của WTO đối với đại dịch. Cuộc họp do Chủ tịch Hội đồng chung, Đại sứ Dacio Castillo của Honduras chủ trì, đã xem xét các vấn đề liên quan đến dòng chảy thương mại xuyên biên giới và đề xuất từ ​​bỏ một số biện pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ liên quan đến các biện pháp đối phó đại dịch.
Tác động của Hiệp định ATIGA đối với thương mại nội khối ASEAN

Tác động của Hiệp định ATIGA đối với thương mại nội khối ASEAN

Một trong những phương tiện thúc đẩy hội nhập kinh tế của các nhóm khu vực trên toàn thế giới là thông qua các hiệp định thương mại tự do. ASEAN cũng nằm trong xu hướng đó. Để theo đuổi mục tiêu thiết lập một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với luồng hàng hóa tự do, các quốc gia thành viên ASEAN (AMS) đã ký Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) vào năm 2009.
Kinh tế ASEAN-5 được dự báo tăng trưởng 5,6% trong năm 2022

Kinh tế ASEAN-5 được dự báo tăng trưởng 5,6% trong năm 2022

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế của ASEAN-5 bao gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam và Philippines từ 5,8% trong báo cáo tháng 10/2021 xuống 5,6% khi nền kinh tế toàn cầu bước vào năm 2022 ở vị thế yếu hơn trong bối cảnh lạm phát cao hơn và sự lan rộng của biến thể Omicron.

Tin cùng chuyên mục

Trung Quốc có thể áp thuế trị giá 645 triệu USD đối với Mỹ

Trung Quốc có thể áp thuế trị giá 645 triệu USD đối với Mỹ

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 26/1 đã ra phán quyết cho phép Trung Quốc áp thuế nhập khẩu bù đắp 645 triệu USD với hàng Mỹ trong vụ kiện kéo dài 10 năm.
Năm 2022: Kinh tế toàn cầu có giảm tốc?

Năm 2022: Kinh tế toàn cầu có giảm tốc?

Theo Báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu của Ngân hàng Thế giới (WB) được công bố mới đây, các biến thể Covid-19 lan rộng, lạm phát, nợ và bất bình đẳng thu nhập là những nguyên nhân chủ yếu khiến tăng trưởng kinh tế thế giới có thể chậm lại vào năm 2022.
Mỹ: Fed thông báo chưa tăng lãi suất

Mỹ: Fed thông báo chưa tăng lãi suất

Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tuyên bố vẫn giữ mức lãi suất gần bằng 0% tuy nhiên, cơ quan này cũng đưa ra khả năng tăng lãi suất vào tháng 3 tới. Thông tin này khiến thị trường chứng khoán thế giới chìm trong sắc đỏ.
Cuộc cách mạng cà phê: Châu Á trở thành trung tâm của thế giới

Cuộc cách mạng cà phê: Châu Á trở thành trung tâm của thế giới

Theo Tổ chức Cà phê quốc tế, xu hướng tiêu dùng cà phê đang lý giải tại sao tiêu thụ cà phê của châu Á đã tăng 1,5% trong 5 năm qua, so với mức tăng 0,5% ở châu Âu và 1,2% ở Mỹ, biến khu vực này sớm trở thành trung tâm của thế giới cà phê.
IMF hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu

IMF hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới công bố ngày 25/1, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu trong năm 2022 xuống còn 4,4%, thấp hơn 0,5% so với dự báo công bố vào quý trước.
EU điều chỉnh hiệu lực của chứng chỉ Covid

EU điều chỉnh hiệu lực của chứng chỉ Covid

Ủy ban châu Âu đã quyết định rằng kể từ ngày 01/2, chứng chỉ Covid kỹ thuật số của Liên minh châu Âu sẽ chỉ có hiệu lực trong 9 tháng sau liều cuối cùng của chu kỳ tiêm chủng chính. Quy tắc mới áp dụng cho những người sử dụng chứng chỉ để đi lại trong EU và không bao gồm liều tăng cường.
Thị trường tài chính thế giới "nín thở" theo dõi cuộc họp của FED

Thị trường tài chính thế giới "nín thở" theo dõi cuộc họp của FED

Cuộc họp thường kỳ kéo dài 2 ngày của Cục dự trữ liêng bang Mỹ (FED) sẽ kết thúc vào đêm 26/1 theo giờ Việt Nam. Đây là cuộc họp có ảnh hưởng đến không chỉ thị trường tài chính nước Mỹ mà còn là của kinh tế toàn cầu khi FED đang tính toán nâng lãi suất trở lại.
Chuỗi cung ứng toàn cầu tiến gần điểm tới hạn “được ăn cả, ngã về không”

Chuỗi cung ứng toàn cầu tiến gần điểm tới hạn “được ăn cả, ngã về không”

Theo một số phong vũ biểu mới, các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tiến gần đến một bước ngoặt được thiết lập để giúp xác định xem liệu hậu quả có sớm giảm bớt hay tiếp tục kìm hãm nền kinh tế toàn cầu và đẩy mạnh lạm phát vào năm 2022.
Trung Quốc công bố dự thảo mới về cây trồng chỉnh sửa gen

Trung Quốc công bố dự thảo mới về cây trồng chỉnh sửa gen

Ngày 24/1, Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc đã công bố các quy định mới hướng dẫn đánh giá an toàn đối với cây trồng chỉnh sửa gen, tiếp tục tạo đà đẩy nhanh triến trình cải tiến giống cây trồng. Các quy định này được đưa ra trong bối cảnh quốc gia này đang thực hiện một loạt chính sách nhằm cải tổ ngành giống cây trồng - vốn đang được xem là một mắt xích yếu trong nỗ lực đảm bảo an ninh lương thực của Trung Quốc.
Chi phí đường biển cán mốc 9.604 USD, giá hàng nhập khẩu tăng

Chi phí đường biển cán mốc 9.604 USD, giá hàng nhập khẩu tăng

Các nhà bán lẻ hàng tiêu dùng, thời trang và điện tử dự kiến ​​sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực tài chính trong năm nay do chi phí vận chuyển hàng hóa vẫn ở mức cao kỷ lục và lạm phát bắt đầu, khi mà các nhà nhập khẩu phải trả một khoản phí cao hơn trước Tết Nguyên đán.
Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Eurozone chậm lại do Omicron

Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Eurozone chậm lại do Omicron

Cuộc khảo sát của Công ty Nghiên cứu thị trường IHS Markit chỉ ra tăng trưởng kinh tế của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã chậm lại trước những tác động của biến thể Omicron ảnh hưởng đến chi tiêu của người tiêu dùng, gây trở ngại đối với sự hồi phục của kinh tế khu vực.
ASEAN khởi động cổng thông tin SME và nền tảng kinh doanh

ASEAN khởi động cổng thông tin SME và nền tảng kinh doanh

Ngày 25/1, Ủy ban Điều phối ASEAN về doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (ACCMSME) đã khởi động cổng thông tin ASEAN Access MATCH, một nền tảng kết hợp kinh doanh, nhằm thúc đẩy thương mại trong và ngoài khu vực ASEAN.
Khủng hoảng phân bón toàn cầu đẩy giá lương thực lên cao

Khủng hoảng phân bón toàn cầu đẩy giá lương thực lên cao

Phân bón rất quan trọng đối với cây cà phê đến nỗi không thể tưởng tượng rằng có thể sản xuất ra hạt cà phê nào mà không có phân bón. Đó là một vấn đề bởi vì việc bắt tay vào công việc của người nông dân giờ đây khó hơn bất kỳ thời điểm nào trong 20 năm qua khi thế giới phải đối mặt với giá phân bón kỷ lục trong mối đe dọa mới nhất đối với an ninh lương thực.
ASEAN sẵn sàng cho tăng trưởng toàn diện và thịnh vượng sau đại dịch

ASEAN sẵn sàng cho tăng trưởng toàn diện và thịnh vượng sau đại dịch

Đại dịch Covid-19 khiến các hoạt động đầu tư toàn cầu và khu vực ASEAN giảm - do những bất ổn kinh tế, tình trạng đóng cửa, gián đoạn chuỗi cung ứng và sự trì hoãn đầu tư của các doanh nghiệp đa quốc gia.
5 lý do khiến giá dầu có thể chạm mốc 100 USD/thùng

5 lý do khiến giá dầu có thể chạm mốc 100 USD/thùng

Dầu đang giao dịch ở mức cao nhất trong 7 năm do nhu cầu mạnh đối mặt với những khó khăn về nguồn cung và hàng tồn kho đang giảm dần. Người tiêu dùng quay cuồng với các hóa đơn năng lượng cao, có thể sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi cuộc biểu tình vẫn chưa đi đúng hướng. Giá dầu chỉ cách mốc 90 USD/thùng - mức mà mặt hàng này được giao dịch lần cuối vào năm 2014 - được hỗ trợ bởi nhu cầu mạnh mẽ và giảm bớt lo ngại xung quanh tác động kinh tế của biến thể omicron.
Fed lùi đợt tăng lãi suất đầu tiên trong thời kỳ đại dịch vào tháng 3

Fed lùi đợt tăng lãi suất đầu tiên trong thời kỳ đại dịch vào tháng 3

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ xác nhận kế hoạch tăng lãi suất vào tháng 3 lần đầu tiên kể từ khi đại dịch bùng phát, khi Ngân hàng Trung ương Mỹ lập kế hoạch tích cực hơn đối với việc thắt chặt tiền tệ khi đối mặt với lạm phát.
Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Ngành công nghiệp du lịch và lữ hành đã một lần nữa bị gián đoạn khi phát hiện ra biến thể Omicron vào tháng 12 năm ngoái.
APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Ngày 22/1, Người phát ngôn Chính phủ Thái Lan Thanakorn Wangboonkongchana cho biết, Thủ tướng Prayut Chan-o-cha đã thông báo rằng Thái Lan chuẩn bị đầy đủ để đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm nay.
Dòng FDI toàn cầu trở lại mạnh mẽ với 1,65 nghìn tỷ USD

Dòng FDI toàn cầu trở lại mạnh mẽ với 1,65 nghìn tỷ USD

Hội nghị liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) vừa công bố báo cáo giám sát xu hướng đầu tư toàn cầu cho biết dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu đã có sự phục hồi mạnh mẽ vào năm 2021, tăng 77% lên ước tính 1,65 nghìn tỷ USD, từ mức 929 tỷ USD vào năm 2020, vượt qua mức trước đại dịch.
WB dự báo tăng trưởng của Ấn Độ ở mức 8,3% trong năm tài chính 2021-22

WB dự báo tăng trưởng của Ấn Độ ở mức 8,3% trong năm tài chính 2021-22

Theo báo cáo "Triển vọng kinh tế toàn cầu" của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố, tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ dự kiến sẽ là 8,3% trong năm tài chính hiện tại và ở mức 8,7% trong năm 2022-23.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động