Vì sao RCEP có sức mạnh và tiềm năng thương mại lớn?

Sáu quốc gia thành viên ASEAN (Brunei, Campuchia, Lào, Singapore, Thái Lan và Việt Nam) cùng với bốn quốc gia đối tác là Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand và Australia - đã chính thức gửi văn kiện phê chuẩn Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) tới Ban Thư ký ASEAN, đưa hiệp định ​​sẽ có hiệu lực vào đầu năm 2022. RCEP được cho là vượt ra ngoài khái niệm “hội nhập kinh tế khu vực”.

Tại sao RCEP được coi là hiệp định thương mại tự do (FTA) có tiềm năng phát triển cao nhất thế giới? Ý nghĩa của việc nó trở thành hiện thực là gì? Sau khi hiệp định có hiệu lực, nền kinh tế toàn cầu sẽ bước vào một kỷ nguyên mới của “thời kỳ châu Á” hay “thời kỳ châu Á - Thái Bình Dương”. Trong tương lai, khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ vẫn là cường quốc tăng trưởng kinh tế của thế giới và châu Á vẫn là nơi có quy mô sản xuất, cung cấp và tiêu dùng lớn nhất thế giới.

Khu vực RCEP sẽ trở thành khối thương mại tự do lớn nhất thế giới. Thỏa thuận bao gồm 3,5 tỷ người, tương đương 47,4% dân số thế giới. Tổng sản phẩm quốc nội tổng hợp của khu vực hiện đạt 26 nghìn tỷ USD, chiếm 32,2% tổng sản phẩm thế giới, trong khi ngoại thương của khu vực này chiếm 29,1% tổng thương mại quốc tế. Các số liệu trên bao gồm cả những con số của Ấn Độ. Mặc dù quốc gia Nam Á đã quyết định dừng tham gia hiệp định này vào năm 2019, nhưng RCEP luôn hoan nghênh sự trở lại của quốc gia này.

Sức mạnh RCEP trong giải phóng tiềm năng thương mại lớn

Quan trọng hơn, khu vực RCEP được tạo thành từ các nền kinh tế đa dạng có trình độ phát triển khác nhau, cũng như các hệ thống chính trị và xã hội khác nhau. RCEP đạt được vào thời điểm khó khăn với những thách thức từ Covid-19 và tâm lý chống toàn cầu hóa, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy một vòng toàn cầu hóa kinh tế mới thông qua thúc đẩy thương mại tự do. Việc thực hiện thỏa thuận cũng sẽ thúc đẩy các động thái của các công ty công nghệ công nghiệp toàn cầu, vốn và nhân tài đối với Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN, cũng như Trung Quốc.

Các thành viên của RCEP có các trình độ phát triển khác nhau và thị trường khổng lồ của Trung Quốc rất hấp dẫn đối với những người khác. Hiệp định cũng sẽ có ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế khu vực và bố trí chuỗi cung ứng và công nghiệp. Một mặt, nó sẽ đẩy nhanh việc mở rộng và phát triển sâu rộng các chuỗi cung ứng và công nghiệp trong khu vực.

Mặt khác, hiệp định sẽ cung cấp các đảm bảo về thể chế cho sự ổn định của các chuỗi cung ứng và công nghiệp trong khu vực. Các FTA giữa các nước trong khu vực chủ yếu điều chỉnh thương mại hàng hóa. RCEP mở rộng sang các lĩnh vực thương mại dịch vụ, đầu tư và sự phù hợp của các quy tắc trong nước với hiệp định, sẽ phù hợp hơn với xu thế hội nhập kinh tế khu vực. Ở góc độ này, RCEP đã vượt ra ngoài khái niệm “hội nhập kinh tế khu vực”.

Việc Ấn Độ rút khỏi RCEP trong giai đoạn đàm phán cuối cùng là điều dễ hiểu, có lẽ vì lo ngại ảnh hưởng của RCEP đối với thị trường trong nước. Trong một khối thương mại tự do, luồng hàng hóa là tự do, không có hàng rào thuế quan, và nếu một quốc gia không thể tự sản xuất một sản phẩm thì việc tham gia một FTA sẽ chỉ khiến quốc gia đó phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu. RCEP hoan nghênh Ấn Độ bất cứ khi nào nước này sẵn sàng và một khi Ấn Độ nhận thấy những lợi ích của RCEP có hiệu lực, nước này có thể trở lại.

Mỗi hiệp định hoặc thỏa thuận thương mại ưu đãi đều có danh mục cắt giảm thuế quan và quy tắc xuất xứ riêng, hoặc các tiêu chí cần thiết để xác định nguồn gốc quốc gia của sản phẩm và một sản phẩm sẽ có các mức cắt giảm thuế quan khác nhau và tuân thủ các quy tắc xuất xứ khác nhau theo các FTA khác nhau. Với việc thực hiện RCEP, 90% hàng hóa giao dịch trong khu vực sẽ được hưởng mức thuế bằng 0. Trung Quốc đã cam kết mở cửa hoàn toàn 86-90% hàng hóa, và tự do hóa thuế quan chiếm khoảng 90% tất cả các mặt hàng bị đánh thuế đối với 10 quốc gia thành viên ASEAN, cũng như Australia và New Zealand.

Ngoài Lào, Campuchia và Myanmar, các quốc gia khác đã cam kết tự do hóa thuế quan đối với mặt hàng tương tự hoặc cao hơn một chút. Đáng chú ý là RCEP và các FTA khác trong khu vực bổ sung và thúc đẩy lẫn nhau. RCEP có những cắt giảm thuế quan đối với những sản phẩm mà những sản phẩm khác không áp dụng và ngược lại. Quy tắc xuất xứ cộng gộp, sử dụng giá trị khu vực tích lũy để xác định xuất xứ của một sản phẩm trong khu vực, là thành tựu quan trọng nhất của RCEP trong thương mại hàng hóa.

Không giống như các quy tắc xuất xứ song phương được áp dụng bởi hầu hết các FTA, với RCEP, khi một sản phẩm được đưa vào quốc gia B từ quốc gia A, các sản phẩm trung gian của nó từ các thành viên ký kết có thể tích lũy để đáp ứng các giá trị hoặc yêu cầu sản xuất để được giảm thuế, do đó nó sẽ được dễ dàng hơn để các sản phẩm được hưởng mức thuế bằng 0.

Ngoài ra, các thành viên RCEP đã đạt được các quy tắc cấp cao về tạo thuận lợi thương mại về thủ tục hải quan, kiểm tra và kiểm dịch và tiêu chuẩn kỹ thuật. Khi các quy định này có hiệu lực, hiệp định sẽ giảm đáng kể chi phí thương mại trong khu vực, tăng khả năng cạnh tranh của các sản phẩm trong khu vực và khơi thông nhu cầu thương mại hơn nữa, do đó mang lại nhiều cơ hội kinh doanh hơn cho doanh nghiệp và nhiều lựa chọn và lợi ích hơn cho khách hàng.

Các thành viên của RCEP bao gồm các nền kinh tế phát triển, đang phát triển và kém phát triển, tất cả đều tập trung vào những điểm yếu của riêng mình và hy vọng hiệp định sẽ phù hợp hơn với lợi ích của họ. Trong thời gian đàm phán RCEP, một số quốc gia lo ngại rằng họ có thể không chịu được việc cắt giảm thuế quan được thực hiện quá nhanh và trên diện rộng, và ưu tiên tập trung vào bảo vệ thị trường trong nước. Ngoài ra, cơ cấu công nghiệp của các nước cũng khác nhau, mang những đặc điểm riêng biệt.

Ví dụ, Ấn Độ có năng lực sản xuất tương đối yếu, nhưng lại mạnh trong lĩnh vực dịch vụ. Do đó, nước này hy vọng sẽ tối đa hóa mức độ mở cửa trong lĩnh vực dịch vụ trong khi giảm thiểu mở cửa đối với các lĩnh vực khác. Hàn Quốc và Nhật Bản muốn lĩnh vực nông nghiệp của họ được bảo vệ, trong khi Trung Quốc muốn lĩnh vực dịch vụ dần dần được mở cửa. Các quốc gia tham gia đàm phán có hệ thống chính trị và xã hội khác nhau, trình độ phát triển khác nhau và nhu cầu khác nhau.

RCEP cũng sẽ định hình lại quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Việc ký kết hiệp định đánh dấu việc thiết lập quan hệ thương mại tự do trực tiếp giữa hai bên lần đầu tiên. Trong ba thập kỷ đầu tiên sau khi Trung Quốc bắt đầu cải cách và mở cửa, đầu tư của Nhật Bản vào Trung Quốc chủ yếu theo kiểu “tái xuất khẩu”, tức là đầu tư vào Trung Quốc, sau đó xuất khẩu các sản phẩm được sản xuất ở Trung Quốc sang nơi khác.

Sau đó, khi thị trường nội địa của Trung Quốc mở rộng, một số doanh nghiệp Nhật Bản bắt đầu tập trung vào thị trường riêng của Trung Quốc với các khoản đầu tư của họ. Theo thống kê từ Nhật Bản, 45% doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Trung Quốc để xuất khẩu các sản phẩm được sản xuất tại đây, trong khi 35% đầu tư vào Trung Quốc cho thị trường Trung Quốc và 20% thực hiện cả hai hình thức này.

Nhiều nhà đầu tư Nhật Bản mong muốn chuyển từ đầu tư tái xuất sang đầu tư tập trung vào thị trường Trung Quốc, và với RCEP, họ có thể thúc đẩy tốt hơn chiến lược này. Hơn nữa, trong khi việc cả Trung Quốc và Nhật Bản tham gia RCEP sẽ định hình lại quan hệ kinh tế giữa hai nước, thì hợp tác kinh tế và thương mại sẽ trở nên chặt chẽ hơn khi Trung Quốc dự kiến tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương trong tương lai.

Việt Dũng

Tin mới nhất

Doanh nghiệp EU duy trì vị thế nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN

Doanh nghiệp EU duy trì vị thế nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang tiếp tục vị thế là nền kinh tế khu vực phát triển nhanh nhất thế giới vào năm 2022, được củng cố bởi sự phục hồi sau đại dịch trong nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Đại hội đồng WTO thảo luận riêng về ứng phó với đại dịch

Đại hội đồng WTO thảo luận riêng về ứng phó với đại dịch

Ngày 27/1, cuộc họp không chính thức của Đại hội đồng WTO đã được tổ chức để thảo luận về phản ứng của WTO đối với đại dịch. Cuộc họp do Chủ tịch Hội đồng chung, Đại sứ Dacio Castillo của Honduras chủ trì, đã xem xét các vấn đề liên quan đến dòng chảy thương mại xuyên biên giới và đề xuất từ ​​bỏ một số biện pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ liên quan đến các biện pháp đối phó đại dịch.
Tác động của Hiệp định ATIGA đối với thương mại nội khối ASEAN

Tác động của Hiệp định ATIGA đối với thương mại nội khối ASEAN

Một trong những phương tiện thúc đẩy hội nhập kinh tế của các nhóm khu vực trên toàn thế giới là thông qua các hiệp định thương mại tự do. ASEAN cũng nằm trong xu hướng đó. Để theo đuổi mục tiêu thiết lập một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với luồng hàng hóa tự do, các quốc gia thành viên ASEAN (AMS) đã ký Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) vào năm 2009.
Kinh tế ASEAN-5 được dự báo tăng trưởng 5,6% trong năm 2022

Kinh tế ASEAN-5 được dự báo tăng trưởng 5,6% trong năm 2022

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế của ASEAN-5 bao gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam và Philippines từ 5,8% trong báo cáo tháng 10/2021 xuống 5,6% khi nền kinh tế toàn cầu bước vào năm 2022 ở vị thế yếu hơn trong bối cảnh lạm phát cao hơn và sự lan rộng của biến thể Omicron.
Việt Nam - Thái Lan: Hướng tới cân bằng cán cân thương mại

Việt Nam - Thái Lan: Hướng tới cân bằng cán cân thương mại

Tại buổi tiếp Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Thái Lan tại Việt Nam - ngài Nikorndej Balankura ngày 25/1, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã đưa ra nhiều giải pháp để thương mại song phương trở nên cân bằng và có lợi cho doanh nghiệp hai nước.

Tin cùng chuyên mục

IMF hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu

IMF hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới công bố ngày 25/1, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu trong năm 2022 xuống còn 4,4%, thấp hơn 0,5% so với dự báo công bố vào quý trước.
Thị trường tài chính thế giới "nín thở" theo dõi cuộc họp của FED

Thị trường tài chính thế giới "nín thở" theo dõi cuộc họp của FED

Cuộc họp thường kỳ kéo dài 2 ngày của Cục dự trữ liêng bang Mỹ (FED) sẽ kết thúc vào đêm 26/1 theo giờ Việt Nam. Đây là cuộc họp có ảnh hưởng đến không chỉ thị trường tài chính nước Mỹ mà còn là của kinh tế toàn cầu khi FED đang tính toán nâng lãi suất trở lại.
Chuỗi cung ứng toàn cầu tiến gần điểm tới hạn “được ăn cả, ngã về không”

Chuỗi cung ứng toàn cầu tiến gần điểm tới hạn “được ăn cả, ngã về không”

Theo một số phong vũ biểu mới, các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tiến gần đến một bước ngoặt được thiết lập để giúp xác định xem liệu hậu quả có sớm giảm bớt hay tiếp tục kìm hãm nền kinh tế toàn cầu và đẩy mạnh lạm phát vào năm 2022.
Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Eurozone chậm lại do Omicron

Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Eurozone chậm lại do Omicron

Cuộc khảo sát của Công ty Nghiên cứu thị trường IHS Markit chỉ ra tăng trưởng kinh tế của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã chậm lại trước những tác động của biến thể Omicron ảnh hưởng đến chi tiêu của người tiêu dùng, gây trở ngại đối với sự hồi phục của kinh tế khu vực.
ASEAN khởi động cổng thông tin SME và nền tảng kinh doanh

ASEAN khởi động cổng thông tin SME và nền tảng kinh doanh

Ngày 25/1, Ủy ban Điều phối ASEAN về doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (ACCMSME) đã khởi động cổng thông tin ASEAN Access MATCH, một nền tảng kết hợp kinh doanh, nhằm thúc đẩy thương mại trong và ngoài khu vực ASEAN.
ASEAN sẵn sàng cho tăng trưởng toàn diện và thịnh vượng sau đại dịch

ASEAN sẵn sàng cho tăng trưởng toàn diện và thịnh vượng sau đại dịch

Đại dịch Covid-19 khiến các hoạt động đầu tư toàn cầu và khu vực ASEAN giảm - do những bất ổn kinh tế, tình trạng đóng cửa, gián đoạn chuỗi cung ứng và sự trì hoãn đầu tư của các doanh nghiệp đa quốc gia.
Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Ngành công nghiệp du lịch và lữ hành đã một lần nữa bị gián đoạn khi phát hiện ra biến thể Omicron vào tháng 12 năm ngoái.
APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Ngày 22/1, Người phát ngôn Chính phủ Thái Lan Thanakorn Wangboonkongchana cho biết, Thủ tướng Prayut Chan-o-cha đã thông báo rằng Thái Lan chuẩn bị đầy đủ để đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm nay.
Tết Việt tại siêu thị Pháp

Tết Việt tại siêu thị Pháp

Nhằm xây dựng được thương hiệu, hình ảnh hàng hoá Việt Nam tại thị trường sở tại, vừa qua, Thương vụ Việt Nam tại Pháp đã phối hợp cùng các bên để tổ chức Tuần lễ Tết Nguyên đán tại chuỗi đại siêu thị tại nước này, dự kiến sẽ thu hút nhiều người dân bản địa đến tham quan và mua sắm.
Thanh long Việt Nam liên tục “cập bến” Australia

Thanh long Việt Nam liên tục “cập bến” Australia

Trong năm 2021, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, Cơ quan Đại diện, Thương vụ Việt Nam tại Australia đang triển khai liên tục các hoạt động xúc tiến thanh long. Kết quả, xuất khẩu thanh long sang Australia tăng trưởng hơn 14% so với năm 2020 bất chấp khó khăn về vận chuyển giữa hai nước do đại dịch Covid-19 gây ra.
Các bộ trưởng WTO đẩy mạnh nỗ lực đàm phán và thu hoạch kết quả

Các bộ trưởng WTO đẩy mạnh nỗ lực đàm phán và thu hoạch kết quả

Ngày 21/1, tại Hội nghị Không chính thức các bộ trưởng WTO, Tổng giám đốc Ngozi Okonjo-Iweala đã kêu gọi các bộ trưởng từ nhiều thành viên WTO thúc đẩy tiến độ trong tất cả các cuộc đàm phán đang diễn ra và làm việc với tinh thần thiết thực, sáng tạo và linh hoạt để đạt được các thỏa thuận.
Đối thoại cấp cao kinh tế Việt Nam - Pháp thúc đẩy hợp tác trong bối cảnh đại dịch

Đối thoại cấp cao kinh tế Việt Nam - Pháp thúc đẩy hợp tác trong bối cảnh đại dịch

Ngày 20/1 theo giờ địa phương tại Pháp, Kỳ họp thường niên Đối thoại cấp cao (ĐTCC) kinh tế Việt Nam – Pháp lần thứ 7 đã được tổ chức trực tuyến lần đầu tiên trong bối cảnh hai nước đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức do đại dịch Covid-19 gây ra.
APEC 2022 hướng tới tăng trưởng lâu dài, bền vững và toàn diện

APEC 2022 hướng tới tăng trưởng lâu dài, bền vững và toàn diện

Khi đại dịch Covid-19 xuất hiện đã làm cả thế giới bất ngờ và lao đao vì những tác động tiêu cực, toàn diện lên nền kinh tế xã hội toàn cầu. Trên cơ sở kinh nghiệm vượt qua khó khăn thách thức và thành quả bước đầu thích ứng với tình hình mới trong 2 năm 2020 và 2021, năm 2022, ​các quốc gia trên thế giới, trong đó có các thành viên APEC sẽ tiếp tục đấu tranh, cố gắng mở cửa bất chấp sự xuất hiện của các biến thể mới như Omicron hiện tại.
WTO: Xuất khẩu của các nước kém phát triển bị ảnh hưởng nặng nề do đại dịch

WTO: Xuất khẩu của các nước kém phát triển bị ảnh hưởng nặng nề do đại dịch

Ngày 19/1, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã công bố báo cáo mới về "Thúc đẩy cơ hội thương mại cho các nước kém phát triển" nhấn mạnh rằng cộng đồng quốc tế sẽ cần hỗ trợ thêm trong thập kỷ tới để tăng cường sự tham gia của các nước kém phát triển (LDC) vào thương mại thế giới, sau khi đánh giá những tiến bộ đạt được trong thập kỷ qua để giúp các nước LDC hội nhập sâu hơn vào hệ thống thương mại toàn cầu.
Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng của Hungary

Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng của Hungary

Đây là quan điểm của Phó Chủ tịch thứ nhất Quốc hội Hungary Márta Mátrai đưa ra tại buổi làm việc với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Hà Nội vào ngày 20/1/2022.
Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu mít đông lạnh vào Australia

Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu mít đông lạnh vào Australia

200 tấn mít đông lạnh loại 1 sẽ được nhập khẩu vào Australia thông qua một chương trình xúc tiến thương mại do Thương vụ Việt Nam tại nước này tổ chức.
ASEAN thống nhất mở cửa trở lại du lịch

ASEAN thống nhất mở cửa trở lại du lịch

Ngày 19/1, tại Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN lần thứ 25 được tổ chức theo cả hình thức trực tuyến và trực tiếp tại Campuchia, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Du lịch Campuchia Thong Khon, các Bộ trưởng Du lịch của ASEAN đã đồng ý tuyên bố mở cửa trở lại ngành du lịch ASEAN để hồi sinh ngành trong bối cảnh đại dịch.
RCEP nhìn từ góc độ thị trường: Đầu tàu hội nhập hướng về châu Á

RCEP nhìn từ góc độ thị trường: Đầu tàu hội nhập hướng về châu Á

Sau một thập kỷ đàm phán, 15 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương đã ký một trong những thỏa thuận thương mại lớn nhất trong lịch sử vào năm 2020. Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đặt ra mục tiêu giảm bớt các rào cản kinh doanh trong một khu vực bao gồm một phần ba dân số và sản lượng kinh tế của thế giới.
Tăng trưởng kinh tế Mỹ đối mặt với nhiều thách thức do Omicron

Tăng trưởng kinh tế Mỹ đối mặt với nhiều thách thức do Omicron

Lạm phát leo thang, giá nhân công tăng cao, gián đoạn chuỗi cung ứng,.. - những hệ quả của biến chủng Omicron đã đẩy nền kinh tế lớn nhất thế giới - Mỹ đối mặt với nhiều thách thức trong năm 2022.
FTA phát huy hiệu quả: Xung lực thúc đẩy xuất khẩu

FTA phát huy hiệu quả: Xung lực thúc đẩy xuất khẩu

Năm 2021, hàng hóa Việt Nam tiếp tục ghi dấu trên bản đồ thế giới khi xuất siêu 4 tỷ USD, bất chấp khó khăn của đại dịch. Một trong những yếu tố đóng góp vào thành tích ngoạn mục này chính là chất xúc tác từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA), nhất là những FTA thế hệ mới.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động